İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ıdu

7
geçiş
2,6
milyonda
27.773.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)4184,7
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,59
DLT D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ıdu) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yaruḳ48610,4611,132,0054,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ıdu” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (7) →
Mait … el bilge maytrı burkan yėme y(arlıḳan-) -çuçı biligin yaruḳ ıdu yarlıḳ(adı)
DLT I, 210 Idu birip boşuttum / Tawar yuluġ taşuttum / Eren essin eşüttüm …
Mait … rkan yarlıḳanç(uçı) biligin ol tamuluglar üze yaruḳ yaltrıḳ ıdu yarlıḳar
Mait … tusu ḳılmışın öp saḳınıp ikile et’özinte altun öŋlüg yaruḳ ıdu keyikler begi kiser er[sl]an osuġ-luġ törtdin yıŋaḳ titrü k …
DLT I, 110 Aydı seniŋ udu / Emgek telim ıdu / Yumşar ḳatıġ ödi / Köŋlüm saŋa yügrük
Mait … turḳı yüzlüg tilgenin [seki]z tümen tüü tüübisi sayu yaruḳ ıdu [üç] mıŋ uluġ mıŋ yėrsuwlarıġ [yaltrıtu ?] tujit tŋri yėrin …
DLT I, 210 Idu birip boşuttum / Tawar yuluġ taşuttum / Eren essin eşüttüm …