İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şeb

702
geçiş
260,2
milyonda
406.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
115
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi700285,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,91

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: şeb) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
rûz53755213,788,8723,126.547,0
ü28711.2959,613,6115,55928,1
her1465.9679,493,5611,06458,7
çerâğân161779,225,443,9190,9
u32817.4349,213,1816,11881,3
dîdebânları10388,796,983,1479,8
cemâ‘ati154278,774,083,6457,1
kesîreden9168,688,082,9989,3
âyende144928,593,773,4747,7
sohbeti91318,475,042,9146,1
neferâtları135168,453,603,3141,3
mihmân113638,403,863,0938,7
hâlî91938,364,492,8739,2
dîdebânlar7378,286,512,6250,7
cemâ‘atden7448,266,262,6148,1
baykara7708,215,592,5941,2
ni‘meti92988,203,862,7931,6
şerefi7888,185,262,5837,9
kanâdîller71348,104,652,5432,0
pâsbânları6168,107,492,4453,0
şem‘i71458,084,542,5330,9
nigehbânlık6378,066,282,4241,4
ceng128687,972,732,9425,2
sohbetleri61177,914,622,3527,2
vü161.5727,852,293,1825,5
kapuları73167,823,412,4020,6
sohbetleriyle5417,785,872,2031,5
dîdebân5497,775,622,1929,6
kanâdîl5537,765,502,1928,8
rûzı62387,713,602,2519,1
nevbet51167,654,372,1321,0
revendeye51337,624,172,1119,7
sedd51417,604,092,1019,1
durur75127,562,722,2414,6
çalınup51717,553,812,0817,3
huddâmları51837,533,712,0716,6
kandili487,537,911,9938,3
mevcûdlardır4187,516,741,9830,4
göz63827,502,922,1213,9
pâsbânlar4277,496,151,9726,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şeb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (702) →
EÇS II 355b … üp hamd-i Hudâ hevâlar mu‘tedil oldu. Lâkin bâr-ı sakîlleri şeb [u] rûz yükledüp indirüp bindirmeden âciz-mânde kaldık. Ve …
EÇS III 110b–111a … aeskisi'nde defn ederler. İlâ hâze'l-ân defn olunaldan berü şeb [u] rûz kandili sönmemişdir. Bir tâbût Moskov diyârında, bi …
EÇS II 325b … ları vardır. Taraf-ı Acem'den ve cânib-i Âl-i Osmân'dan her şeb beşer ve altışar yüz ad[ed] atlı gelüp meks edüp çul ve tob …
EÇS III 173a … med Paşa asrında ikinci vezîr olup arza girerdi. Efendimiz, şeb [u] rûz Bıyıklı Dervîş Mehemmed Paşa ile dörd ay bîrâder-i …
EÇS III 172b … terân ile çerâğân ederlerdi. Ve her serâperde-i a‘yânda her şeb hânende ü sâzende ü mutrıbân ve Ahmed kolu ve Cevâhir kolu …
EÇS VI 63b … âver ü server yiğitler ile bu panayırın bir cânibinde konup şeb [ü] rûz cemî‘i tüccârları ve orducuları muhâfaza etdiklerin …
EÇS IX Y303b–Y304a … gündüz berâber ola. Hayır, bu söz efsânedir. Mekke'de bile şeb [u] rûz berâber değildir. Müddet-i (---) (---) (---) nehâr …
EÇS I 144b … ları olup her birinde birer tavla küheylân atlar vardır kim şeb [u] rûz hâzır [u] müheyyâdırlar.
EÇS VII 79a … şbehi biri paşadır kim ni‘meti bay u gedâya ve pîr ü cüvâna şeb [ü] rûz sofra-i bî-imtinânı mebzûldur. Ekseriyyâ ahâlîleri …
EÇS V 153b … ---) (---) (---) ve niçe zât-ı mükerrem velî-ni‘amlarımızla şeb [ü] rûz Hüseyin Baykara sohbetleri ederken bir gün Melek Ah …