İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

adem

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
3.744
geçiş
1.387,5
milyonda
2
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası6157,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3.7381.526,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,49
EÇS D 0,93

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: âdem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
benî4711.01011,665,3921,192.863,4
deryâsı17444010,415,1512,82982,6
kaddi17345910,405,0912,77956,4
bin47412.2679,921,8015,52520,2
olur2556.0129,741,9311,79314,4
cem1131.2149,543,079,36290,4
hayrân832589,414,868,80427,1
kadar1624.2589,371,789,01173,2
sığar771079,366,028,64567,0
olup41217.2819,331,1010,85194,1
yüz31112.2729,311,199,91167,5
niçe1887.0569,161,268,00112,0
her1635.9679,101,307,58102,0
iki2009.4178,960,946,7569,9
beş1083.4568,941,496,7085,9
on1305.4778,851,106,0760,2
içine626818,843,046,91156,7
birer882.6818,811,566,2175,7
var1557.6468,800,875,6347,3
ile36523.7698,760,475,2935,4
ancak681.4198,752,116,3496,5
hazreti1265.9458,740,935,3543,7
eder1014.2498,691,105,3646,9
kerre812.8088,661,385,5456,0
üç1337.1638,640,744,6430,4
elli772.7458,601,345,3050,6
yedi1024.8538,600,924,7734,5
cür’et441818,524,456,33198,4
içinde894.2738,510,914,4129,4
olsa475308,493,006,00116,5
aşağı591.6358,491,705,3258,5
edemez421388,474,786,24210,7
bakmağa40528,436,116,23304,2
nazar455538,422,875,79104,4
gibi864.6058,400,753,7620,0
âlem423648,393,385,86125,0
helâk413138,373,565,86132,1
kırk672.9948,351,014,1326,8
şehîd469078,342,195,3069,4
kalınlığı37928,305,185,91210,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (3.744) →
EÇS III 38a … s-ı hümâyûnundan ifrâz yedi kîse mahsûllü subaşısı yüz elli âdem ile hâkimdir ve yüz elli akçe kazâ-yı âsumânîdir. Zîrâ kurâ …
EÇS I 141a … câmi‘i yerinde bir kal‘a ve bir mahalle-i müslimîn içre bin âdem muhâfazacı koyup beher sene küffârdan ellişer bin altun har …
EÇS III 19b … vezîri Koca Sokullu Mehemmed Paşa'nın evkâfıdır kim üç yüz âdem ile hükûmet eder bir tevliyet-i evkâf-ı azîmdir ve yüz elli …
EÇS IX Y195b … akîl olmak içün iri taşları dirâgûş edüp dalarlar, yine bir âdem kaddi nüzûl etmeden rûy-ı mâya çıkar. Her çend ki zî-rûh kı …
EÇS X Y164b Kaçan kim karnı pek acıksa timsâhı bir hîle ile yer kim âdem hayrân olur. Evvelâ timsâh olduğu yerlerde bu kelb Nîl'den …
EÇS IX Y302b … bârek dişi kanı döküldüğünden humret üzredir. Bu hâkden bir âdem parmağıyla dişine sürse veca‘-ı sinden ve nâzilden emîn ola …
EÇS VIII 282b … olur. Anıniçün bu deyre beher sene mâh-ı Temmûz'da niçe bin âdem hayme vü hargâh ve bârgâhlarıyla gelüp bu mâ-i müshilden nû …
EÇS III 53b … b'a bir konakdır ve Ayntâb'ın cânib-i kıblesindedir. Piyâde âdem bir günde varır ve gelir. Andan yine cânibi şarka 6 sâ‘atde …
EÇS III 38a … llâh şifâ bulur. Bu halîc üzre yağ zuhûr olduğu mahalde bir âdem bu sudan nûş etse serhabtân marazına ya‘nî salbaş ve ahmakl …
EÇS X Y424b … eks olunup melik ile tahte'l-futûr tenâvül edüp bin mikdârı âdem ile at ve hecîne süvâr olup yüz mikdârı dahi bennâlar ve Fe …