İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

alayı

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
658
geçiş
243,9
milyonda
3
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi657268,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
EÇS D 0,78

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: alayı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
azîm2994.09711,015,2316,831.621,6
müteferrikagân15289,488,103,86148,6
dâhil234629,394,674,61106,0
istikbâle161339,375,953,94102,4
ertesi184829,024,264,0272,8
çıkup321.4158,983,545,1799,1
bunlar321.5198,913,435,1394,9
ile33723.7698,822,8615,83775,7
vâcibü’rre‘âyâ9128,788,592,9998,8
mısır’ın144538,693,993,5151,5
azîmi133778,694,143,4050,6
gönüllüyân8218,597,612,8172,0
gürûh102078,574,633,0345,5
gönüllü8558,526,222,7954,4
fasıl91998,434,532,8739,8
çâşnigîrân798,438,642,6477,8
deli92318,374,322,8537,1
mısır282.2878,282,654,4556,1
tamâm115078,273,483,0233,2
kilârcıyân648,219,592,4574,9
orduyı93498,193,722,7730,0
ale’ssabâh104638,193,472,8830,1
mehterânı6198,187,342,4351,2
emîri71378,174,712,5432,6
ibtidâ211.7478,162,623,8441,4
istikbâline6498,125,972,4138,6
azîmler82978,103,792,6227,4
islâmbol’a82998,103,782,6227,3
çalarak71828,094,302,5128,7
muhammedî94368,073,402,7226,3
paşalı6878,045,142,3831,5
ubûr272.7768,012,324,1543,8
pürsilâh117488,002,912,8825,5
hac61227,984,662,3527,5
ederek212.0897,972,373,6935,2
mısır’a106817,932,912,7423,2
hayme73017,903,582,4222,0
üçüncü73227,873,482,4121,1
muhtesib61837,874,072,3022,8
azebistân5457,865,832,2031,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (658) →
EÇS X Y455a (---) 46 varakda, Paşa alayı önünce musâhib-i şehriyârî kara ağalar alayın [ve] paşanın …
EÇS X Y185b Andan alay-ı azîm ile menzil-i kasaba-i Hânke ya‘nî Hânkâh. Bunda dahi a …
EÇS VI 16a … 'ımız cânibinden hünkâr hasekisi hatt-ı şerîf ile gelüp bir alay-ı azîm ile hasekiyi Serdâr Ali Paşa serâperdesinde meks etdir …
EÇS X Y209b … reftâr ederek ve emîrü'l-hac mehterhâne ve köslerin döğerek alay-ı azîm ile Bâb-ı Nâsır'dan içeri girüp cümle ahâlî-i Mısır hu …
EÇS X Y190a Hulâsa-i kelâm Mısır'ın beşinci alayı dahi bu âyîn üzre tahrîr olundu, temmet ve's-selâm.
EÇS V 146a … dâ bir şey olmayup ale's-sabâh kal‘a-i şibenik altından bir alay-ı azîm ile cemî‘i kelleleri sırıklar üzre sancup ve cümle esî …
EÇS IV 247a … u. Bu hâl üzre paşa-yı zîşân kânûnnâme-i vüzerâ üzre ibtidâ alây-ı serdâr-ı mu‘azzam Melek Ahmed Paşa, evvelâ bin beş yüz aded …
EÇS IV 334a … h mâh-ı merkûmun yigirmi altıncı günü deryâ-misâl asker ile alây-ı azîm ederek gelirken ibtidâ İmâm-ı A‘zam ve hümâm-ı akdemi …
EÇS X Y185b Sitâyiş-i alay-ı vâdî-i Âdiliyye ve ziyâfet-i Rabbâniyye ve dîvân-ı Osmâniyy …
EÇS X Y450b Ve yine nefsü'l-emr eyle olup gurre-i Ramazân'da alay-ı azîm ile Osmân Paşa başına sorguc-ı sultânî komadan mükelle …