İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

altım

14
geçiş
5,2
milyonda
16.860.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Ongin Yazıtı14.048,6
Bilge Kagan Yazıtı93.649,6
Şine Usu Yazıtı21.682,1
Uigurica I-IV2316,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

O —
BK D 0,58
ŞU —
U D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: altım) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
barımin3412,4214,141,7356,1
anta92909,929,553,00102,2
az33458,107,711,7226,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“altım” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
U II, T. II Y 42.-38–57 … nin sinŋin ḫavın kürin küriligin artım yutdum az bėrip üküş altım erser azu yėr suv baġ borluġ ı tarıḳ tarımaḳ .. oġurınta su …
BK D 26 (a)z / [b]o[d(u)n(u)g (a)lt](ı)m
BK G 4 oġ(ı)lin : yut(u)zın : [yı]lḳ(ı)sin: / b(a)r(ı)min [(a)lt(ı)m ] re : ḳoo[ ] bod[(u)n yu] t(u)zin : yoḳ: kılt(ı)m :
BK D 27 ėl(i)n : (a)nta (a)lt(ı)m :
BK D 29 (a)nta (a)lt(ı)m ⟨…⟩ d(ı)m :
BK D 28 ėl(i)n : (a)nta (a)lt(ı)m :
ŞU K 5 yana [tüşd]i toḳuz oġuz bodummın tėrü ḳubratı altım ḳaŋım köl bilg[e] [ḳaġan]
BK D 24 oġ(ı)lin : yu[t(u)z]in : yılḳısin : b(a)r(ı)min : (a)nta (a)lt(ı)m :
BK D 34 (e)lin : (a)nta (a)lt(ı)m :
U II, T. II, Y., 48-21–38 … iŋin ḳavın kürin kürlügin arıp yuyup (yuvup?) az bėrip üküş altım erser .. azu yme yėr suv baġ borluḳ ı tarıġ tarımaḳ oġrınta …