İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

anlar

1.398
geçiş
518,1
milyonda
174.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
25
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası3699.686,8
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.022417,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,88
DK D 0,57
EÇS D 0,92

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: anlar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
da8472010,344,818,84408,8
tandılar548610,227,247,30479,5
bittiler475610,057,666,82466,6
dahi38613.1869,762,8216,87864,9
bütünlükin372709,515,055,90192,3
taptılar31519,457,205,53272,1
ḳıldılar29939,326,235,31203,4
eyitdi323289,254,565,42143,9
hem329058,833,094,9981,7
taŋrı319098,783,044,8977,1
aydılar191138,695,344,25106,9
dedim213538,623,844,2674,0
olarḳa213728,603,774,2571,8
su’âl194258,423,433,9556,6
bizim281.3558,382,324,2345,6
bizi194818,373,253,9052,3
haber185348,253,023,7244,4
eger163308,253,553,6650,1
etdiler311.9888,231,914,0936,9
ḳılurlar13648,195,613,5378,5
gönderüp186398,182,763,6238,7
verüp251.7228,041,813,5727,2
taŋrınıŋ121028,034,833,3458,5
ögür121208,024,593,3254,6
bize155477,982,733,2931,5
anlara133317,943,243,2335,6
zîrâ373.5897,931,313,6423,4
taŋrıḳa111597,854,063,1241,9
bizler111637,854,033,1141,4
ayurlar10687,805,153,0753,4
dedikde169687,792,003,0020,5
anlarḳa10887,784,783,0548,1
hazreti475.9457,710,933,2616,1
deyü466.0077,670,893,1114,4
yalġan9797,644,782,8943,3
gitmede91007,624,442,8639,0
erdiler91067,624,362,8538,0
meger102907,603,062,7825,1
gelüp385.0517,590,862,7711,3
gitdiler103217,572,912,7423,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“anlar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.398) →
KuT T. 25/26a2 173 anlar kim aydılar olarḳa boḍun: bütünlükin boḍun çın-oḳ tėrdiler …
KuT T. 34/34a1 116 yari bėrdimiz olarḳa boldılar anlar yeŋigliler
EÇS X Y446a Hattâ hakîri seyr [ü] temâşâsına anlar götürdüler. Acîb ü garîb sun‘-ı ilâhî'dir.
EÇS X Y53a "Anlar huzûr-ı Gavrî'de zebândırâzlık edüp onu dahi katl olundu, i …
EÇS III 110b–111a … anı dediklerinin aslı Muhammed Buhârî kim Sarı Saltuk'dur. "Anlar bir ejderi katl edüp bir ruhbân ben katl etdim" deyü da‘vâ- …
EÇS VIII 307a … a ve Sadrıa‘zam Kethudâsı Mahmûd Ağa dutup cümle kurşumları anlar alup tahta kurşumlar döküp câmi‘lerinin üzerlerin cümle rus …
EÇS IV 253a … mahlûl bekler garîbü'd-diyâr ma‘zûlcü nâm yiğitler vardır. Anlar dahi hasbî nöbet beklerler. Bir gedik mahlûl olsa anlara ve …
EÇS IX Y310b … eri gelmedi. Nedir hâl-i şerîfleri?" deyü su’âl buyurdılar. Anlar dahi
KuT T. 37/6a3 … ġay erdi anlardın ançası bar sınayur amarıŋıznı amarı birle anlar kim toḳıştılar taŋrı yolı içinde hiç yoḳ ḳılmaġay ʿamelleri …
EÇS X Y143b … evvel Deşîşe aklâmları kara ağalar destinde olup nâzırları anlar idi. Evkâfları harâb olmağın Kethudâ İbrâhîm Paşa sa‘âdetlü …