İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

asġı

118
geçiş
43,7
milyonda
2.773.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig1171.590,4
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,88
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: asgı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yası93910,889,373,00101,2
tutsa1415710,707,993,73128,7
bulun63910,298,782,4462,1
tatıġ65210,188,372,4458,4
ḳol52910,128,942,2353,0
ilke66710,058,002,4455,2
boḍun91799,967,172,9872,1
ḳolma4149,969,672,0046,9
aḫır5699,787,692,2343,8
il71509,747,062,6355,0
tilerke329,6812,071,7347,8
tolur3109,589,741,7335,5
üküş124229,516,343,4282,3
ḳumaru3219,478,671,7330,5
tiler4689,467,391,9933,3
uḳuş51239,416,862,2237,9
sözlese3279,418,311,7328,9
söz125189,276,053,4177,4
kör135969,225,963,5582,3
öz136009,215,953,5582,1
tile3499,207,451,7225,2
asıġ62229,186,272,4240,5
telim41199,116,591,9828,8
bilse3689,056,981,7223,2
kişike41408,996,351,9827,4
sözüg3768,996,821,7222,5
ma31098,766,301,7120,4
işke31208,696,161,7119,8
sözüm31208,696,161,7119,8
baġırsaḳ31248,676,111,7119,6
eḍgü96878,525,232,9247,9
ölüm31808,375,571,7017,4
ötrü53978,315,172,1726,2
yir32148,215,321,6916,3
beg32518,065,091,6815,4
kişi89927,884,532,7135,0
iş55867,864,612,1422,4
bilig44727,804,601,9217,9
er46977,334,041,8814,9
kün35317,244,011,6211,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“asġı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (118) →
KB 4700 negü asġı aḫır ölür erse öz / saŋa teggüsi yoḳ meger iki böz
KB 3699 maŋa tegsü emgek sen inçin tiril / ilig tapġı birle boḍun asġı ḳıl
KB 190 kişidin kişike ḳumaru söz ol / ḳumaru sözüg tutsa asġı yüz ol
KB 4331 tilin sözle yumşaḳ negü ḳolsa bir / birigli alır kör anıŋ asġı yir
KB 6001 kişi tüş tüşese yörügke barır / yöre bilmese tüşnüŋ asġı ḳalır
KB 6333 üküşlük ne asġı ölümde kiḍin / anı yigli sewnür seniŋde aḍın
KB 3570 negü asġı aḫır ḳara yir ḳoyı / anıŋ tüşneki ol yaġız yir oyı
KB 2999 urur can yuluġlap tapuġçı ḳılıç / anıŋ asġı il kend uluşlar erinç
KB 2242 vezir eḍgü bolsa boḍunḳa asıġ / boḍun asġı birle iligke tatıġ
KB 6098 özüŋ asġı ḳolma boḍun asġı ḳol / yüḍürme yük ilke özüŋ yükçi bol