İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aslı

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
255
geçiş
94,5
milyonda
3
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig32435,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi22391,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,77
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aslı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
olmasının274911,519,515,19321,1
oldur4560210,756,636,64328,7
nedir1521910,026,503,83106,7
denmesinin8219,898,982,8287,1
etdiklerinin8229,898,912,8286,2
olunmasının789,7710,182,6494,6
fer‘i7129,759,592,6484,4
dediklerinin7139,749,482,6482,7
odur6249,468,372,4459,3
budur146498,994,833,6167,2
gelmesinin458,9810,052,0052,5
âyâ51218,775,772,2030,4
müsemmâ51438,695,532,1928,7
demesinin368,569,371,7334,8
tesmiyesinin368,569,371,7334,8
etmesinin378,559,151,7333,6
olmalarının378,559,151,7333,6
kavminin41018,525,711,9624,0
hurûfı3278,457,201,7224,3
uḳuş41238,445,431,9522,4
tüp3308,437,051,7223,7
tüpi3328,426,951,7223,3
tesmiye3378,406,741,7222,4
kimiŋ3398,396,671,7222,0
ismiyle41398,385,251,9521,4
arıġ41838,234,851,9319,3
derken41958,194,761,9318,8
galatı31078,095,211,6915,9
eḍgü76877,933,752,4523,5
kaçan42927,904,181,8915,7
kişi99927,893,592,7528,3
bunun66897,703,532,2418,4
dil32257,684,141,6311,6
dîvâr32347,654,081,6311,4
vechi32377,644,071,6311,3
ola111.5887,613,202,9529,2
beg32517,603,981,6211,0
su’âl44257,593,641,8412,9
nâmıyla32737,543,861,6110,5
sebebi44667,513,511,8212,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (255) →
KB 299 körü barsa barça urur bu keḍük / uḳuşluġ biliglig kör aslı keḍ ök
EÇS X Y416a–Y416b … âlûde değillerdir. Ve deve südü bu mertebe sekir vermesinin aslı halka kökü nâmında bir nebâtâtın kökünü koyup şarâbdan ziyâ …
EÇS II 276a … dârzâde'ye serdârlığıyla eyâlet-i Erzurûm ihsân olunmasının aslı ol idi. Hamd-i Hudâ Süleymân Paşa nev-zuhûr Abaza'yı katl e …
EÇS VI 184b … -ı zamân ferâğat edüp Körfös'den bî-feth avdet etdiklerinin aslı dörd aded binâullâh bir akçe etmez kal‘a içün şehîd oldukla …
EÇS VII 168a … hr-i Edil kenârında obalarıyla sâkin olurlar. Bunların dahi aslı Tatar'dır. Hemân Noğay gibi obalarıyla konup göçerler.
EÇS VIII 254b … e hukemâ-yı hâzıkları bu Atina şehrini mesken edinmelerinin aslı bu kûh-ı bâlânın edviyeleri içindir.
EÇS VIII 195b … adar zamândan berü vilâyet-i Kırım'a hân göndermediklerinin aslı oldur.
EÇS X Y450b … i kana rızâ vermeyüp fetret, isyân, tuğyâna bâ‘is olmasının aslı Mısır vüzerâsının masârıfları ziyâde olduğundandı. Ammâ hîn …
EÇS VII 170a–170b İşte bu şehr-i Sarây'da ibtidâ Hûşeng Şâh'ın geydiği tâcın aslı ve fer‘i ve eşkâli böyledir. Hattâ Hûşeng Şâh'ın ziyâret et …
EÇS I 197b … leri gibi cümle saçlı Ârnâbûdlardır. Anıniçün Arnavudlar'ın aslı Arab'dır kim ibtidâları Cebel-i Elheme'dir. Elbasan kurbünd …