İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

büt

13
geçiş
4,8
milyonda
17.967.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
66
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig12163,1
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,48
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: büt) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sözke45610,8910,862,0052,7
munu37510,1310,021,7335,9

Hemen sağında

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“büt” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
KB 1173 cefa ḳıldı dünya ḳarıdı bu ḳut / sini armasunı munu sözke büt
AH 145–148 … e erke tilindin kelür tilindin kim eḍgü kim isiz bolur eşit büt bu sözke ḳamuġ taŋda tėn turup tilke yüknüp tazarru‘ ḳılur
KB 750 aça sözledim söz maŋa emdi büt / ıḍayın tise ıḍ ḳalı tutsa tut
KB 915 yas ermez bu eḍgü bu künlük sara / yarın bolġa asġıŋ bu kün büt muŋa
KB 1712 … gsizke devlet kelir erse ḳut / turumaz bu devlet anıŋ birle büt
KB 4863 … olu birdi ewren kelü birdi ḳut / negü ḳolsa arzu kelü birge büt
KB 725 yayiġ ḳutnı bulsa iḍi bekrü tut / ḳalı beklemese yana bardı büt
KB 4383 … ek dünya işi kerek ‘uḳbi tut / saḳış birle aḍra tutar bilge büt
KB 1244 sini ol törütti saŋa birdi ḳut / maŋa birmegeymü munu sözke büt
KB 742 taḳı bir bu ma‘ni ayayın saŋa / eşitgil anı sen munu büt maŋa