İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

başlayu

12
geçiş
4,4
milyonda
18.962.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı31.527,5
Bilge Kagan Yazıtı62.433,1
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,49
BK D 0,49
Mait D 0,00
ShoR D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: başlayu) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
balbal4712,7513,972,0072,6
ulayu3912,1913,191,7350,1
kül35210,5810,661,7338,6
begler41989,299,152,0043,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“başlayu” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
Mait … agka tegimlig teŋri (teŋrisi) burkan tözün maytrı bo(disvt) başlayu kırk tümen yaŋı / - ... toyın kuvragka inçe t(ėp) yarlıḳadı …
KT D 16 … zġ(a)n(ı)p : uça : b(a)rm(ı)ş : ḳ(a)ŋ(ı)m : ḳ(a)ġ(a)nḳa : / b(a)şl(a)yu : b(a)z ḳ(a)ġ(a)n(ı)g : b(a)lb(a)l : tıḳm(i)ş :
BK G 13–15 … e)gl(e)r : öŋre : töl(i)s : b(e)gl(e)r : (a)pa t(a)rk[(a)n] b(a)şl(a)yu : ul(a)yu : ş(a)d(a)pıt : b(e)gl(e)r : bu [ ] / t(a)m(a)n t …
ShoR 6.1.2.2/9–19 … daçı 人道 ya(l)ŋuq aj-unı alp bulġuluq/// /// örki kişi-lerig başlayu : qamaġ kişi-ler-niŋ başı baştıŋ[ı]/// //ġu | | | | qamaġ k …
BK G 13–15 … tı : b(e)gl(e)r : kėsre : t(a)rduş : b(e)gl(e)r : kül çor : b(a)şl(a)yu : ul(a)yu : ş(a)d(a)pıt : b(e)gl(e)r : öŋre : töl(i)s : b(e …
KT D 25 b(a)şl(a)yu : ḳıırḳ(ı)z ḳ(a)ġ(a)n(ı)g : b(a)lb(a)l : tıḳd(i)m :
BK D 13 … a)n(ı)p : uça : b(a)rm(ı)ş :] ḳ(a)ŋ(ı)m : [ḳ(a)g(a)n / -ḳa] b(a)şl(a)yu : b(a)z ḳ(a)g(a)n(ı)g : b(a)lb(a)l: tik[m(i)ş :
KT K 8 … )zġ(a)ru : sü t(a)ş(ı)kd(ı)m(ı)z : kül t(i)ġ(ı)n : (e)b(i)g b(a)şl(a)yu : (a)ḳıt(tı)m(ı)z :
BK D 33 m(e)n / in(i)l(i)gü : bunnta : b(a)şl(a)yu : ḳ(a)zg(a)nm[(a)s(a)r] : türük : bod(u)n: / ölt(e)çi : (e) …
BK D 20 b(a)şl(a)yu : kırḳ(ı)z : ḳ(a)g(a)n(ı)g [b(a)lb(a)l : tikd(i)m : ]