İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bend

232
geçiş
86,0
milyonda
1.403.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
64
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig227,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi23094,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bend) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kayd10325212,779,2110,131.165,2
kemerine224411,359,514,68259,7
kaydı153510,859,283,87170,8
kılup2834210,646,905,25214,9
berkafâ93410,118,592,9991,9
dest111449,906,803,2982,7
gerdenine7129,889,732,6485,7
huzûrı112949,425,773,2666,8
huzûruma5199,358,582,2351,0
esîri81739,346,072,7952,0
kılıcın5379,257,622,2243,6
kemerin5519,187,162,2240,2
gayret5609,136,922,2238,5
tercî‘i439,1210,922,0058,3
şemşîri5719,086,682,2136,8
giriftârı4348,947,421,9933,7
beline4538,856,781,9830,0
zencîrler4558,846,721,9829,7
kılıcı4638,806,531,9828,6
getirirsen338,7110,511,7343,7
kasâyid348,7010,091,7339,2
miyânına358,709,771,7337,0
mersiye368,699,511,7335,4
berkafa3138,658,391,7329,7
cümlesin51878,615,282,1827,0
habs3228,607,631,7226,2
direklerin3318,557,141,7224,0
zincîr3388,516,841,7222,8
niyyetü’lgazâ3418,496,731,7222,3
huzûruna52598,384,812,1623,8
birbirine41768,335,051,9420,3
getirüp97708,204,092,8234,2
getirdiler31128,165,281,6916,2
yerden65467,984,002,3022,1
murassa31637,964,741,6714,0
pîr43757,753,951,8714,5
gemi44387,613,731,8513,3
seri32857,573,941,6210,8
birbirlerine33657,363,581,599,4
bizzât34067,273,431,578,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bend” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (232) →
EÇS IV 264b–265a … ları kalup Bitlîs deresine cân atam derken anları da kayd ü bend edüp çıt-a-çıt tüfengleşerek paşa dahi yetişüp altı yüz hân …
EÇS V 29b … üzerek kâfirleri saçlarından yapışup taşra çıkarup kayd [u] bend esîr etdiler. Kara cânibine firâr eden kefereler {dahi} isk …
EÇS IV 273a … olan beğler bunları kapup haymelerinde zencîre urup kayd ü bend etdiler.
EÇS IV 354b … imesneleri bu Gazâ-yı Bedir'de Ka‘b b. Ömer-i Ensârî kayd ü bend ile huzûr-ı Resûl-i Ekrem'e getirdiklerinde Abbâs ve Ukayl …
EÇS VI 178b–179a … landan üç bin kelle ve iki bin kırk aded kâfirleri kayd [u] bend ile huzûr-ı vezîre getirdiler.
EÇS VII 8b Biz dahi cümle küffârı kayd [u] bend edüp ve mürd olan keferelerin leşlerin soyup ve bellerinde …
EÇS I 69b … ‘ârdan bahr-i tavîl ve kasâyid ve tercî‘-i bend ve terkîb-i bend ve mersiye ve ıydiyye ve mu‘aşşer ve müsemmen [ve] müsebba‘ …
EÇS IV 280a–280b … Ammâ beri tarafda mahpus olan Kürdistân beğlerini kayd [u] bend ile zabt [u] rabt edüp Hân-ı cedîd ricâsıyla Şirvân beğinin …
EÇS V 42b … le yetmiş sekiz aded küffârı pâ-beste ve dil-haste kayd [u] bend ile huzûr-ı Nûreddîn Sultân'a getirdikleri kimi kâfir sarho …
EÇS II 263b … n çâşıtları Âsitâne tarafından gelirken Tatarlar giriftâr-ı bend edüp Hân huzûrunda fesâhat üzre bî-bâk ü bî-pervâ dediler k …