İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

beyt

280
geçiş
103,8
milyonda
1.151.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
112
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig11149,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi269109,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,66
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: beyt) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
terennüm145210,438,343,73138,2
ebyât127010,137,693,45106,3
ebyâtı129410,047,263,4498,7
ayġuçı5129,138,972,2354,7
beyti113689,125,173,2257,8
hutûr5448,987,102,2239,9
eşitgil52398,304,662,1522,8
etdim96568,304,052,8233,7
buyurmuşlar3548,206,061,7119,5
medh31028,015,151,6815,7
hakkında42877,854,071,8815,1
tahrîr213.0267,703,064,0352,5
olduk43637,673,731,8513,3
etdi142.1517,562,973,2633,4
aldı32417,563,911,6210,7
olunmuşdur81.3947,292,792,4217,3
der46137,202,971,759,5
ederdi34907,002,881,506,8
evliyâ35206,942,801,486,5
etdik48756,832,461,647,1
ehli71.7916,792,242,0810,7
geldi36606,712,451,425,3
târîh37086,642,351,395,0
ola51.5886,451,921,656,0
etdiler61.9886,441,861,786,8
varup41.2376,431,961,494,9
etmişdir31.2106,041,581,152,6
medfûndur31.2356,021,551,142,5
yâ31.2526,001,531,132,4
böyle41.8345,951,391,242,8
olmuşdur41.8505,941,381,232,7
ederler84.5655,761,081,493,5
değildir32.1265,350,770,710,7
olur76.0125,190,490,760,7
oldu43.3615,170,520,600,5
zîrâ43.5895,080,420,510,3
eder44.2494,860,180,240,1
derler34.1234,48-0,19-0,240,1
üzre811.8894,43-0,30-0,660,4
hazreti45.9454,40-0,30-0,470,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“beyt” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (280) →
EÇS I 99b–100a … le Mısır'da Sultân Kayıtbay'a giderken bu ebyât anlarındır. Beyt:
EÇS III 128b … tekrehimizle tahrîr etdiğimiz hatt-ı siyâhdür. Li-nâmıkahû: Beyt:
EÇS III 78b … fâtih-i Bağdâd olan Murâd Hân'ın şikeste ta‘lîk hattıyla bu beyt tahrîr olunmuşdur müfred:
EÇS I 173b … anların kelâm-ı dürer-bârlarıdır kim Arapça demişlerdir. Beyt:
EÇS V 180a–180b … ânın esîri ve bir Hudâ-yı 180b Lem-yezel'in kulları, ammâ beyt:
EÇS X Y43a deyüp ber-karâr olup bu ebyâtı terennüm eyledi, beyt:
EÇS IX Y78a … ardır. Hakîr bu âsitânenin dîvârına bu ebyâtı tahrîr etdim. Beyt:
EÇS I 91a … ve fakîr fukarâya ve mesâkîn içün bir dârü'ş-şifâ etdi kim beyt:
EÇS I 215a–215b … isimli bir müslime 215b katl etme ihânetleri mukarrerdir. {Beyt:
EÇS VI 82b … âlâ bir câmi‘-i münevverdir kim edîm-i arzda nazîri yokdur. Beyt: