İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

birse

60
geçiş
22,2
milyonda
5.143.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig59802,0
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,72
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: birse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kimke84611,279,932,8395,8
bayat1221110,508,323,45115,5
kötürse31910,289,791,7335,3
açıġ3399,968,761,7330,7
bolu4939,747,921,9936,1
begi3919,357,531,7225,5
ög3929,347,521,7225,4
uḳuş31239,077,101,7223,7
ayu31279,047,051,7223,5
törü31598,816,731,7222,1
işi42448,756,531,9828,4
devlet32678,235,981,7019,0
ilig46047,625,221,9521,2
bilig34727,535,161,6815,7
eḍgü46877,465,031,9420,2
söz35187,415,021,6815,1
kör35967,234,821,6714,3
yol36697,084,661,6613,6
er36977,024,601,6613,4
altun31.1496,353,881,6110,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“birse” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (60) →
KB 2836 muŋar kiçki eski tapuġçı kerek / açınu süçinü aşın birse terk
KB 4352 olardın kereki saŋa ‘ilmi ol / könilikke yitse oyu birse yol
KB 2807 ḳalı birse begler er atḳa açıġ / tegürse anı bolmasa yüzde çıġ
KB 4077 biligsizke birse begi ḳur orun / begiŋe yazıġlı munı bil burun
KB 151 bayat kimke birse uḳuş ög bilig / üküş eḍgülükke uzattı elig
KB 4254 bayat ḫuḳmi ol barça eḍgü isiz / bayat birse tepsep tıḍlumaz tepiz
KB 2500 yana körse iç taş yaraġsızlarıġ / ayu birse tıḍsa kötürse arıġ
KB 3246 baġırsaḳ kerek er ne baġrı süçip / törü birse eḍgü isizke açıp
KB 3073 kelü birse devlet yumıtsa bu neŋ / kişi köŋli tirlür bolur ḳızġu eŋ
KB 1797 bayat kimke birse ‘inayet ülüg / tilekke tegir boldı atlıġ külüg