İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

boşunu

11
geçiş
4,1
milyonda
20.244.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift98.884,5
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Uigurica I-IV1158,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,74
Mait D 0,00
U D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: boşunu) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yazuḳda71313,2214,012,65127,3
ötünürbiz4612,9114,322,0075,2
ötünür41412,3613,102,0066,1
teŋrim65511,5411,712,4586,5
amtı62369,649,612,4568,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“boşunu” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
U II, T. II Y 42.-66–70 yürünü boşunu kşanti ḳolu teginür-mn
Huast M. 183-1–7 … a törüçe] baçamad(ı)m(ı)z erser .. [t(e)ŋrim amtı] yazuḳdda boşunu ö[tünürbiz]
Huast II Y. 60 a.-24 … ]t(ü)m(ü)z k(e)rget(i)m(i)z erser .. amtı [t(e)ŋrim yazuḳda boşunu ötünürbiz ..]
Huast M. 183-12–14 … boşunġalı] barmad(ı)m(ı)z erser .. t(e)ŋrim [amtı] yazuḳda boşunu ötünür [biz
Huast II D. 178 V.-6–5 … ser . amtı-ı-h t(e)ŋrim m(e)n ra[im(a)]st f(e)rzind yazuḳda boşu[nu] ötünür m(e)n
Huast II Y. 60 a.-15–20 … . . t(e)ŋri tamġası bozultı erser . . amtı t(e)ŋrim yazuḳda boşunu ötünürbiz .. ..
Huast II D. 178 VI.-7–9 [anı-ı üç]ün t(e)ŋrim m(e)n raim(a)s[t] ḳop yazuḳdda-h boşun[u] arıġ k(a)rm(a)şuḥn ḳolu-u ötün[ürme]n .
Huast II Y. 60 b.-41–46 … y(a)vlaḳ yėrgerü ıdt(ı)m(ı)z erser .. amtı t(e)ŋrim yazuḳda boşunu ötünür biz
Huast II Y. 60 a.-4 [yazuḳda boşunu ötünürbiz
Mait … . amtı yazuḳumuznı bilinür-biz uḳunur-biz kop tsuyda yauḳta boşunu ötü--nü-biz kşanti bolzun..