İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bolma

39
geçiş
14,5
milyonda
7.572.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
63
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig38516,5
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,63
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bolma) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
usal113512,2511,413,32156,3
saḳlan5711,8012,592,2482,4
bulun63911,3010,382,4575,4
boġzuŋ3411,1612,661,7349,9
oḍuġ44410,629,622,0045,8
ölüg33010,489,761,7334,9
buşı3599,978,781,7330,7
artuḳ31009,478,021,7327,5
isiz41779,257,611,9934,4
ḳılḳı31708,887,251,7224,3
işte35157,475,651,7017,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bolma” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (39) →
KB 1414 buşı bolma işte sen öwke yıġın / buşı bolsa begler buzar beglikin
KB 1209 usallıḳ mini alḳtı öknür özüm / oḍunġıl usal bolma körklüg yüzüm
KB 4132 teşi teg yimegil yime tawraḳın / silig bolma artuḳ tişi teg saḳın
KB 5216 buşı bolma işte sen öwke yıġın / ḳalı kelse öwkeŋ özüŋ ḳıl aġın
KB 1376 bu dünya begi sen aŋa bolma ḳul / sini ḳoḍmaz erken anı ḳoḍġu tul
KB 1595 kişi emgek ıḍsa saŋa belgülüg / unıtma ol emgekni bolma ölüg
KB 5227 isiz bolma atıŋ isiz ḳılmaġıl / isizlerni ḳısġıl bolu birmegil
KB 5219 iwek ḳurġu bolma ḳılınçın sözün / seringil seringen atanur tüzün
KB 4589 boġzuŋ küḍez bolma erniŋ ili / bu boġzuŋ üçün bolma yalŋuḳ ḳulı
KB 4593 boġuzḳa bulun bolma boġzi uluġ / boġuzḳa bulun bolsa bolmaz yuluġ