İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cem‘

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.218
geçiş
451,4
milyonda
3
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.210494,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
DK D 0,43
EÇS D 0,91

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: cem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yere11270510,905,4610,34648,0
dağlarından5938510,245,417,50336,5
başına5653610,034,857,22274,7
asker961.9059,983,809,10332,9
olup55517.2819,943,1520,911.480,4
âdem1123.7179,543,069,31281,7
deryâmisâl335439,264,075,40126,2
şâh409869,223,495,76122,1
bin20712.2678,972,2211,31317,8
rahmetden19528,946,664,32145,7
edüp35223.9578,842,0214,15467,3
yire161568,584,833,8677,8
bey172938,534,013,8763,4
bârânı151758,464,573,7167,5
niçe897.0568,461,806,7396,6
olurlar206578,453,083,9450,5
kerre422.8088,422,054,9256,1
askeri332.0498,372,164,4647,9
olsa175308,323,153,6644,5
câmı11828,125,223,2359,6
deryâsı144408,113,143,3236,5
olur606.0128,091,474,9445,8
müşâvere111848,014,053,1241,7
şirâ101337,924,383,0142,4
sa‘dîsi977,918,482,99101,2
oldukda147897,842,302,9822,4
âdemler136467,842,482,9623,5
azîm374.0977,831,323,6523,6
cemî‘i343.6877,831,353,5522,5
fransa91157,794,442,8638,9
eyleyüp126137,752,442,8321,2
mâl126137,752,442,8321,2
içün212.0367,721,512,9816,9
haşerât8447,705,652,7748,5
bâzâr103887,672,842,7222,3
cereyân161.3567,671,712,7815,8
asâkiri138747,672,042,7317,2
etmeğe139207,641,972,6816,2
re‘âyâ92737,633,192,6724,0
ecnâsı81197,624,222,6832,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.218) →
EÇS II 237a Diğer târîh-i vefât-ı Cem Şâh:
EÇS VII 179b … âlîm-i seb‘ada geşt [ü] güzâr edüp yüz kırk yedi aded lisân cem‘ edüp kuvvet-i hâfızamız sebebiyle her lisândan birer şemme …
EÇS VII 94a … -i azîm Morava tâ Çoçka ve Rodnik ve Alacahisâr dağlarından cem‘ olup Belgrad'ın şâhrâhında Yagodina nâm mahalden haşeb cis …
EÇS II 284b … karâr edüp binden mütecâviz fukarâ-yı billah âteş kenarına cem‘ olup kat kat âteşi ihâta edüp tabl, def [ve] kudûmler ile …
EÇS IX Y137a … Hamîd vilâyetinde Eğirdir dağlarından ve Hamîd derelerinden cem‘ olup bu Kondi sahrâsı içinden ubûr edüp yine bu mahalle ka …
EÇS IX Y194a … mecma‘ü'n-nâs mahallinde vâki‘ olmağla âşıkân-ı ehl-i salât cem‘ olurlar. Ammâ haremi yokdur, zîrâ teng mahalde mebnî olmuş …
EÇS X Y450b … ydâna haftada bir kerre cevânib-i erba‘a kurâlar (---) âdem cem‘ olup bey‘ [ü] şirâ edüp azîm cem‘iyyet-i kübrâ olur. Ve he …
EÇS X Y69a … lerin ve cemî‘i îrâdı hatt-ı şerîf ile Kethudâ İbrâhîm Paşa cem‘ der-hazîne edüp kulle-i hızâneye koduğu icmâl defter-i hüm …
EÇS X Y359a … yye ve Mansûre ve Menûfiyye ve Kalûbiyye dörd sancak hudûdu cem‘ olduğu mahaldir. Dörd sancak vilâyetin ezânı bu Mît Attâr' …
EÇS VIII 383a … -ı ahâlî-i lisân: Ekseriyyâ ehl-i beledi her diyârdan gelüp cem‘ olmuş ecnâs-ı mahlûkâtdır, ammâ nefs-i şehirli kadîm-i eze …