İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

delil

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
29
geçiş
10,7
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2610,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

AH D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,62

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: delîl) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bürhândır3611,4612,511,7347,9
âyeti64228,777,372,4349,6
sûrei32578,437,081,7223,6
hazreti45.9454,462,971,749,5
ederler34.5654,422,931,517,0
olup517.2813,241,751,575,2
ü311.2953,121,631,172,7
u317.4342,491,000,871,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (29) →
DK V 18 … 'il bir gögerçin oldı pencereden uçdı gitdi ādemīler evreni delil dumrul elin eline çaldı ḳaṣ ḳaṣ güldi aydur yigitlerüm 'azr …
EÇS IX Y187b … bulus a‘yânı Hızır Ağa tevâbi‘lerinden Alî Beşe nâm kimesne delîl olup on süvârî yârân-ı bâ-safâlar ile şehrin şimâlinde nîm …
EÇS III 79b âyeti cemî‘i hikmetîne delîl [u] burhândır.
EÇS III 44b … kitâb-ı Zebûr'ı nâzil eyledi. Sûre-i (---) Arapça âyet-i delîl [u] bürhândır. İbtidâ Hazret-i Dâvûd vâ‘iz u nâsıh idi ve D …
EÇS X Y11a–Y11b âyeti nâzil olmuşdur. Bu âyet delîl Y 11b yeter kim Hazret-i Mûsâ Mısır'da sâkin idi. Merecü' …
EÇS IX Y263b … hu mâ yeşâ'nın âkıbeti hayr olsun. Kanı şâm'ın iş erleri ve delîl İbrâhîm Çelebi? Bu mahalden kırk kerre ubûr etmişdir. Tîz b …
EÇS IX Y369a … una bir dere içre saptığımız mahalde şâm-ı şerîf huccâcının delîl bayrakları nümâyân oldukda acele ile Mısır yoluna revâne ol …
EÇS V 75a … i erba‘adan fetvâ-yı şerîfeler alup katlleri helâl olduğuna delîl nass-ı kâtı‘ budur kim, sûre-i (---)
EÇS IX Y277b … aydan bize efdal olan ziyâretgâhdır, deyü bir memlûk ve bir delîl alup dâbbelerimize süvâr olup,
DK III 78 … pek-ile biŋ daḫı püre buldı alup bunları delü ḳarçara gitdi delil ḳarçar işitdi ḳarşu geldi göreyim didügümi getürdiler-mi di …