İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

derviş

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
255
geçiş
94,5
milyonda
2
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi254103,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dervîş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zıllî202211,2110,234,47274,3
pederimiz148410,407,783,72125,8
serzergerânı111510,389,923,31140,8
halhâlî779,7710,372,64100,6
dergâhı101289,746,693,1373,8
sünnetî689,559,952,4577,3
bıyıklı7569,537,372,6358,5
dilrîş6179,508,872,4464,2
mehemmed693.0459,424,918,03339,5
pederi102449,365,763,1060,7
mevlevî6579,307,122,4348,0
üstâdımız5389,137,442,2242,3
gülşenî6999,126,322,4241,1
ömer145839,104,993,6270,1
sadrıa‘zâm4118,948,912,0043,1
ni‘metullâh4138,938,672,0041,5
alî’nin4588,716,511,9828,5
ni‘metullâh’ın348,579,951,7338,6
merhûm139198,504,233,4151,8
refîk41198,455,471,9622,7
hânendegân3288,447,151,7224,1
çelebi129858,314,013,2544,4
defterdâr52698,294,622,1522,5
ağayı3618,286,021,7119,3
celâlî41818,234,871,9319,4
efendi181.7108,233,803,9461,7
evliyâyı3928,155,431,6916,8
a‘zam42278,094,541,9117,6
sultânı42438,044,441,9117,1
ağa182.0508,003,543,8855,6
eline42777,944,261,9016,1
baba77107,893,702,4423,1
paşazâde31597,894,641,6613,6
geldin31627,884,611,6613,5
kethüdâsı31637,884,611,6613,5
çerkes31757,844,501,6613,0
alî151.8997,833,393,5043,5
hakîrin43327,803,991,8714,7
abdullâh31877,804,411,6512,7
paşa’nın67467,623,412,2217,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (255) →
EÇS I 113a … i âşûrâda nâ’il olursun" {deyü} elindeki çoçtura kumkumadan Dervîş Alî'nin eline vurup Dervîş Alî ol câmdan bir kaç nefes çekd …
EÇS I 135b Ba‘dehu dâmâdı Neyzen Dervîş Yûsuf Celâlî şeyh olup takrîr-i Mesnevî'de bir kaç kerre me …
EÇS I 211b … Bir dervîş, bir bakkâldan sehel bal isteyüp bakkâl vermeyüp dervîş bakkâlın balına bir efsûn edüp bakkâldan bir câriye bal alu …
EÇS I 206b Ve Küçük Dervîş Ahmed, Kullekapusu Mevlevîhânesi'ndedir.
EÇS VIII 194a … aşa ile on gün on gece a‘yân-ı vilâyetden Osmân Paşazâde ve Dervîş Beğoğlu Alî Cân ve gayrilerle cân sohbetleri edüp zevk u sa …
EÇS V 106b … an Beğ'in ümm-i bî-sa‘dıdır kim dalâlet içinde kaldı. Hattâ Dervîş Mehemmed Paşa şâm vâlîsi iken Sultân Murâd'a ricâ edüp bu k …
EÇS II 321b … hünerver, merd-i meydân ve âsaf-ı Âl-i Osmândır. Kethüdâsı Dervîş Ağa yine Gürcî-neseb ve sâhib-i kerem er kişi idi ve Seyfi …
EÇS III 122a–122b … idi. Cümle ahâlîsi çâh-ı mâ-i şûrelere muhtâclar idi. Hattâ Dervîş Mehemmed Paşa vâlî-i Özi iken bu şehirde muhâfaza beklerken …
EÇS X Y44a … n re’y [ü] tedbîrler ederlermiş. Hemân sâ‘at Tarabefzûn'dan dervîş Selîmin bir muvâfık eyyâm ile Âsitâne'ye mektûbları yedi gü …
EÇS V 110b … it‘âm-ı dârü'z-ziyâfe ve niçe âsâr-ı binâlar cümle Yahyâlı Dervîş Beğ'in hayrâtlarıdır kim bu rabtayı ol amâr etmişdir, rahme …