İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

destur

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
67
geçiş
24,8
milyonda
4
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası16420,0
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4819,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,45
DK D 0,49
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: destûr) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sėnde41910,5710,052,0048,7
verilüp611210,108,082,4455,6
sizke32238,416,081,7119,4
sana43918,165,691,9623,8
meger32908,115,701,7017,9
olarḳa33727,815,341,6916,4
yâ91.2527,805,182,9247,3
herkes45207,805,281,9521,5
verüp101.7227,524,873,0548,4
deyüp71.9716,814,162,5027,3
anlar51.3986,814,172,1119,5
selîm41.1226,784,171,8915,6
taŋrı39096,654,051,6311,2
alî31.8995,642,991,517,2
hakîr32.3015,382,711,476,2
alup32.4595,282,621,455,9
deyü66.0075,022,331,969,8
hazreti55.9454,772,081,716,8
hemân33.8654,641,971,293,7
hân45.4014,581,901,464,7
cümle1021.1973,951,251,835,8
olup417.2812,920,220,280,1
edüp423.9572,45-0,25-0,380,1
ve8147.9190,82-1,88-7,5622,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (67) →
EÇS IV 368b … Selmân-ı Pâk'i meydân-ı muhabbete çekdikde Hazret-i Resûl "Destûr yâ Alî, istihâl Selmân'dır." dediklerinde Hazret-i Alî ibti …
EÇS II 333a–333b … düp Erzurûm'da meştadır, deyü sâ’ir eyâlet mîr-i livâlarına destûr verilüp herkes vatan-ı aslîlerine revâne olup cânib-i Revân …
DK VII 3 … dizi üzerine çökdi bayındır ḫandan aḳın diledi bayındır ḫan desṭur virdi
EÇS IX Y165b … mmâ mezheb sâhibi olmağa Hazret-i Risâlet-penâh vâkı‘asında destûr vermemişlerdir. Şâfi‘iyyü'l-mezheb ulu sultândır. Ve mutâfl …
KuT T. 29/65b2 93 bütünlükin yol üze kim anlar destur tileyürler sėnde olar baylar tapladılar kim bolsalar ḫilaf …
EÇS II 370a–370b … sıl başdan başa bir kat esvâb ihsân edüp ta‘âm tenâvül edüp destûr deyüp giderken aşağı inüp gördüm, binek taşında bizim at ye …
EÇS I 148b … ara bî‘at verüp sâhib-i şed edüp sâhib-i seccâde eyle" deyü destûr verdi. Derhâl Hazret-i Alî on yedi rek‘at namâz-ı hâcet kıl …
EÇS VI 31b … se ulûfelerin verüp karakullukçulardan mâ‘adâ neferâtlarına destûr verüp herkes vatan-ı aslîlerine revâne oldular. Andan 5 sâ‘ …
EÇS IV 368b … u dostânından murâd idindiğin kimesnelerin kemerin bâğlayup destûr ver. Anlar da bir tarîka ve ehl-i sanâyi‘ ve erbâb-ı hırefe …
EÇS IV 283b … taleb eylediklerinden ibtidâ Hakkarî hâkiminin kethudâsına destûr olup bir hil‘at-i fâhire ihsân olunup paşaya on kise ve on …