İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

elin

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
129
geçiş
47,8
milyonda
2
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı25.882,4
Kül Tigin Yazıtı42.036,7
Bilge Kagan Yazıtı72.838,6
Dede Korkut Kitabı351.078,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8133,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KT D 0,45
BK D 0,52
DK D 0,75
EÇS D 0,86

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: elin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
vilâyetin2015811,168,374,46195,2
ḳaṣ81410,8410,552,83106,8
öpdi81810,8010,182,83101,2
bermiş61410,4310,132,4575,3
koltuğuna62110,369,552,4569,3
öpdiler5510,2611,352,2478,7
çaldı64110,188,582,4460,4
törüsin51310,179,972,2361,4
ayağın52510,069,032,2353,7
eline112779,796,703,2880,9
dokundurup329,5511,941,7347,2
türük5959,517,102,2239,6
düşdiler399,489,771,7335,8
ḳarşu4569,477,551,9934,2
anasınuŋ3129,459,351,7333,7
sağ155839,436,073,8297,3
altım3149,439,131,7332,7
öpüp4659,407,331,9933,0
memleketin3179,408,851,7331,4
yüzüne4829,286,991,9831,1
ḳazanuŋ3509,107,291,7224,6
ḳazan62369,076,052,4138,7
sol94259,065,792,9554,8
sokup3878,836,491,7121,2
gâret84778,765,452,7645,0
nehb63618,655,442,3933,7
bodun31498,475,721,7018,0
daḫı31508,465,711,7017,9
sürüp53368,465,282,1827,0
yebâb43048,245,101,9420,6
anta32907,874,761,6714,0
bûs32947,864,741,6714,0
üzerine33017,844,701,6713,8
geldi46607,383,991,8714,6
ḳara34927,313,991,6211,0
aydur35227,243,911,6210,7
harâb59657,233,762,0716,8
paşanın35417,203,861,6110,5
çeküp35587,163,811,6110,3
hemân73.8655,842,242,0910,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (129) →
BK D 27 ėl(i)n : (a)nta (a)lt(ı)m :
EÇS IV 290b … ara sildiler ve gayrı Kızılbaş nökerleri cümle ellerini sağ elin sol koltuğuna ve sol elin sağ eteği peşine sildiler. Bir ac …
DK IV 8 … en giderem altun ḫaça elümi men baṣaram pilon geyen keşişüŋ elin men öperem ḳara gözlü kāfir
EÇS II 302b … elin sol koltuğuna ve sol elin sağ koltuğuna ve ba‘zısı sol elin câmesinin sağ peşi altına silüp seg ber-sahrâ gider. Hâl [u …
EÇS VIII 214b "Siz de elin kaçgın kölesisiniz?" deyü yedi nefer âdemleri der-zencîr ed …
EÇS X Y402a … b-i kadîmleri pek mahabbet edüp ta‘zîm edecekleri müsâfirin elin öpmek şart imiş.
EÇS IX Y316a … ‘be'nin her köşesine geldikde sağ elin rükünlere dokundurup elin yüzüne sürmek sünnetdir. Dördüncü rüknünde Hacerü'l-Esved'd …
DK IX 8 … gelesin diyü pes begil geldi pişkeşin çekdi bayındır ḫanuŋ elin öpdi ḫan daḫı begili ḳonuḳladı yaḫşı at yaḫşı ḳaftan vāfir
BK D 28 ėl(i)n : (a)nta (a)lt(ı)m :
DK X 48 bize giŋ yazuyı ṭar gösterür didiler aydur imdi men varayım elin ayaġın baġlayayım andan siz gelesiz didi ṣıçradı kāfirler a …