İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

emr

122
geçiş
45,2
milyonda
2.684.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
64
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11948,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: emr) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
emîn’e5710,3110,952,2370,9
nehy5710,3110,952,2370,9
rîha51610,219,752,2359,4
va‘îd4510,0111,112,0058,4
cibrîli5849,647,362,2241,4
kasas349,6111,021,7343,1
dîvlere3119,539,561,7334,7
rûzgâra3139,519,321,7333,5
pâdişâhındır3149,509,211,7333,0
derhâl94399,045,822,9555,3
pâdişâhın31288,626,021,7119,2
cenâbı107878,495,133,0752,0
şer‘i31898,305,461,6916,9
bârî54338,215,002,1725,0
resûli32438,075,091,6815,4
etdükde43818,034,861,9319,3
edince55247,994,722,1523,2
allah33897,594,411,6512,7
eyledi34957,324,071,6311,3
deyü276.0077,173,644,7887,2
allâh48007,153,791,8613,6
paşa’ya38646,643,261,558,2
hazreti175.9456,522,983,6040,9
dedikde39686,493,101,537,6
ibrâhîm41.3386,493,051,769,9
edüp6123.9576,382,826,70136,4
deyüp51.9716,292,811,9210,9
yâ31.2526,162,731,476,3
süleymân52.3716,042,541,859,4
alî41.8996,022,541,667,5
etdi42.1515,852,361,616,7
eyle32.2535,371,881,263,5
eder54.2495,231,701,554,9
kerre32.8085,071,561,152,5
ü1011.2954,841,291,876,1
yokdur44.6454,781,251,162,3
cemî‘i33.6874,691,170,961,5
dahi813.1864,300,751,141,8
gelüp35.0514,250,720,680,6
paşa59.4784,090,540,700,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“emr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (122) →
EÇS IV 400a … -i Hak ile Tûfân-ı Nûh olacağın bilüp Surîd Hâkim-i Mekik'e emr edüp bu Heremeyn cebellerin inşâ etdirüp cümle kitâbları an …
EÇS IX Y110b "Tîz bu Ayn-ı amber üzre bir müşklü cisir yapsınlar" deyü emr edince fi'l-hâl ol mahalde iki göz bir cisir bünyâd edüp te …
EÇS IX Y349a … lâh ile müceddeden binâ etdükde Cenâb-ı Bârî'den nidâ gelüp emr etdi kim "Yâ İbrâhîm! Âye[t]:
EÇS II 372a–372b … ezîre yine temennâ etdi. Hemân Koca Vezîr "İbrâhîm Hân sana emr gönderüp Kars mansıbın ihsân etdi. Niçün gitmedin", "Yâ sul …
EÇS V 82b … akar" deyü cereyân eden kanın gösterdikde, fi'l-hâl pâdişâh emr edüp, bir hasekiyle gulâmı gönderüp gördüler kim, cellâdlar …
EÇS X Y195a … pâdişâhîyi şarkıyye kâşifine askerinle vâsıl edesin", deyü emr olunur. Ol gün yine alay-ı azîm olup cümle ocak ağaları oca …
EÇS VIII 250b … [ü] temâşâ etmek murâd edindikde Hazret-i Süleymân rûzgâra emr edüp Kuds-i Şerîf'den bârgâhıyla Hazret-i Süleymân ma‘a Bel …
EÇS IV 212b … yokdur. Zîrâ kitâb-ı Zebûr'da asla kasas ve va‘d u va‘îd ve emr ü nehy yokdur. Kitâb-ı Zebûr cümle du‘âdır. Hâlâ Yahûd tâ’i …
EÇS I 197b … â-yı hac etdikden sonra Mîne bâzârında geysûlerin yülütmeği emr edüp Hazret-i İbrâhîm, Hazret-i İsmâ‘îl'i ve Hazret-i İshâk …
EÇS X Y1a … ân murâd-ı ezelîsi üzre Hazret-i Âdem'e bu âyet-i şerîf ile emr ü nehy etdi. Âye[t]: