Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 4 | 105,0 |
| Dede Korkut Kitabı | 7 | 215,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 695 | 283,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: evvel) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| selîm | 111 | 1.122 | 10,96 | 5,56 | 10,31 | 651,7 | |
| dercengi | 38 | 42 | 10,70 | 8,76 | 6,15 | 442,7 | |
| selîmi | 40 | 103 | 10,66 | 7,54 | 6,29 | 356,5 | |
| şâhı | 41 | 292 | 10,39 | 6,07 | 6,31 | 270,3 | |
| âhir | 45 | 775 | 9,96 | 4,79 | 6,47 | 215,1 | |
| hânı | 92 | 2.543 | 9,86 | 4,11 | 9,04 | 355,3 | |
| hudâvendigâr | 16 | 135 | 9,28 | 5,82 | 3,93 | 99,7 | |
| tûfân’dan | 14 | 55 | 9,24 | 6,93 | 3,71 | 110,5 | |
| çıldır | 12 | 67 | 8,99 | 6,42 | 3,42 | 85,3 | |
| iklîmi | 15 | 316 | 8,91 | 4,50 | 3,70 | 65,7 | |
| murâdı | 13 | 237 | 8,82 | 4,71 | 3,47 | 60,6 | |
| târîhinde | 37 | 2.387 | 8,61 | 2,89 | 5,26 | 84,8 | |
| gâzî | 23 | 1.245 | 8,59 | 3,14 | 4,25 | 59,8 | |
| vefât | 9 | 94 | 8,53 | 5,52 | 2,93 | 52,1 | |
| tülti | 8 | 10 | 8,52 | 8,58 | 2,82 | 88,7 | |
| âhır | 8 | 30 | 8,48 | 6,99 | 2,81 | 64,0 | |
| feth | 27 | 2.056 | 8,32 | 2,65 | 4,37 | 54,1 | |
| sultân | 47 | 4.193 | 8,30 | 2,42 | 5,58 | 81,9 | |
| bahârda | 7 | 31 | 8,28 | 6,75 | 2,62 | 53,4 | |
| leh | 10 | 412 | 8,20 | 3,54 | 2,89 | 31,0 | |
| mısır’ı | 8 | 203 | 8,17 | 4,23 | 2,68 | 32,1 | |
| sânî | 9 | 338 | 8,14 | 3,67 | 2,76 | 29,4 | |
| yıl | 9 | 344 | 8,13 | 3,64 | 2,76 | 29,1 | |
| fethine | 7 | 126 | 8,11 | 4,73 | 2,55 | 32,8 | |
| etmezden | 6 | 11 | 8,10 | 8,03 | 2,44 | 58,9 | |
| olmazdan | 6 | 16 | 8,09 | 7,49 | 2,44 | 52,9 | |
| şâh | 14 | 986 | 8,08 | 2,76 | 3,19 | 29,9 | |
| benâmı | 6 | 26 | 8,07 | 6,78 | 2,43 | 46,0 | |
| sene | 53 | 6.240 | 7,97 | 2,02 | 5,49 | 69,1 | |
| tarabefzûn | 6 | 103 | 7,92 | 4,80 | 2,36 | 28,7 | |
| venedik | 8 | 383 | 7,91 | 3,32 | 2,54 | 22,6 | |
| murâd | 17 | 1.704 | 7,85 | 2,25 | 3,26 | 26,4 | |
| mısır | 21 | 2.287 | 7,84 | 2,13 | 3,54 | 29,8 | |
| hâkimiyken | 5 | 15 | 7,83 | 7,32 | 2,22 | 42,6 | |
| giderken | 10 | 749 | 7,82 | 2,67 | 2,67 | 20,3 | |
| asrında | 11 | 897 | 7,81 | 2,55 | 2,75 | 20,8 | |
| müstakil | 6 | 170 | 7,81 | 4,08 | 2,30 | 22,8 | |
| elinden | 8 | 466 | 7,81 | 3,04 | 2,48 | 19,7 | |
| gün | 27 | 3.300 | 7,79 | 1,97 | 3,87 | 33,6 | |
| vüzerâlarından | 5 | 59 | 7,74 | 5,34 | 2,18 | 27,7 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
evvel* ile tüm bağlamlar →“evvel” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (706) →| EÇS X Y17b–Y18a | … şems'dir. Mu‘âviye'nin babası Ebû Süfyân nikâh ile almazdan | evvel | Ebû Amr Hafs bin el-Mugîretü'l-Mahzûmî'nin avreti idi. Mu‘â … |
| EÇS VI 174a | … mîn etdi. İmdi benim cânım pâdişâh beni öldürmeden ben sizi | evvel | kırarım ve illâ kal‘aya yürüyüş edüp bi-emrillâh feth edeli … |
| EÇS V 99a | … kasaba-i ma‘mûrdur kim Sultân Bâyezîd ve Sultân Selîm Hân-ı | Evvel | vüzerâlarından Hazret-i Ebâbekr-i Sıddîk'ın ırk-ı tâhirinde … |
| EÇS X Y73b | Ebrâr oldu / ya‘nî Ramazân gecesi, | evvel | temcîd oldu, ana Ebrâr derler. |
| EÇS IV 347b | Nedir ol Kâzımeyn | evvel | imâmân-ı Semerrânî |
| EÇS IX Y288a | Ve sülâle-i pâk-zülâllerin cümlesi hazretden | evvel | vefât etdiler, illâ Hazret-i Fâtıma Hazret-i Alî'nin taht-ı … |
| EÇS I 91a | … hoş-nümâdır kim sebzezâr-ı bisât-efzâdır. Hattâ Selîm Hân-ı | Evvel | hîn-i cülûsda pederleri Bâyezîd Hân üzre Acem ve Mısır seyâ … |
| EÇS II 321b | Evvelâ yukarı kal‘ada Selîm Hân-ı | Evvel | Câmi‘i: Kâr-ı ma‘bed-i kadîm olup toprak ve cibiz ile mestû … |
| EÇS VII 166b | … in çekmemiş idik, ammâ şimdi Tevfîk ilallâh dedim. Hakkâ ki | evvel | ve âhir deryâ seyâhatinden hazz etmeyüp vilâyet-i Cezâyir'i … |
| EÇS IV 333a | Bânî-i râbi‘-i Bağdâd-ı | evvel | , Abbâsiyân'dan Halîfe Abdullah ibn Muhammed ibn Alî ibn Abb … |