İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

fazl

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
27
geçiş
10,0
milyonda
10.211.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası9236,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi187,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,52
EÇS D 0,67

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: fazl) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
abbâs’dır3811,4612,191,7346,1
iḍisi47310,369,422,0044,5
taŋrıdın3729,969,021,7331,7
hem59057,466,112,2032,6
taŋrı49097,135,781,9624,3
ehli61.7916,765,392,3933,3
ibn31.6745,854,481,6513,0
hazreti35.9454,042,661,466,0
iki49.4173,792,411,626,9
u517.4343,231,841,615,6
ile423.7692,461,071,051,8
ve7147.9190,63-0,76-1,832,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“fazl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (27) →
KuT T. 25/15a1 … lardın sınamaḳ üçün sizni çın-oḳ ʿafv ḳıldı sizdin ol taŋrı fazl iḍisi müʾminler üze
EÇS X Y250b … Mısır kuloğlusudur ve sulehâ-yı ümmetden ehl-i ilm ü ehl-i fazl kimesnedir. Ve,
EÇS IV 394b … u hikmet ve dâniş u vahy ve ilhâm u ilim ve hilm ü kemâl ve fazl u zekâ ve ihsân u hüsn-i hulk.
KuT T. 38/22b3 … kim çıḳarıldılar saraylarındın hem tawarlarındın tileyürler fazl taŋrıdın ḫoşnudluḳ yari bėrürler taŋrıḳa öŋrü hem yalavaçıŋ …
EÇS I 198b … Hatîmiyle ta‘mîr olundukda beyt-i ma‘âd-ı şerîfi nakş eden Fazl ibn Hazret-i Abbâs'dır {kim ibn ammi'n-nebîdir, meyt-i Resû …
EÇS I 200a … bâs'dır {kim Hazret-i Resûl merhûm oldukda Alî gasl edüp bu Fazl cesed-i Nebî üzre su sab ederdi}. Dükkânları Sırt hammâmı k …
KuT T. 38/51a2 4 bu ol iḍi fazlı bėrür aŋa kimke tilese taŋrı uluġ fazl iḍisi turur
EÇS VII 131b–132a … hâ yerde Hazret'i gasl edüp Hazret-i Abbâs'ın iki aded oğlu Fazl ve Kusem Hazret üzr[e] su 132a döküp Hazret-i Alî Hazret’ …
KuT T. 32/1al 73 bütünlükin seniŋ iḍiŋ fazl yaʿni artuḳluḳ iḍisi boḍun üze ancası bar üküşleri şükr ḳıl …
KuT T. 33/10a3 47 müjde bėrgil müʾminlerḳa bütünlükin olarḳa taŋrıdın fazl artuḳluḳ uluġ ol