Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 49 | 1.286,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 143 | 58,4 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hükm) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| hükûmât | 15 | 62 | 10,92 | 8,73 | 3,86 | 155,7 | |
| nâ’ibi | 18 | 132 | 10,83 | 7,90 | 4,22 | 164,2 | |
| ara | 15 | 232 | 10,18 | 6,83 | 3,84 | 113,4 | |
| ḳılġıl | 6 | 58 | 9,62 | 7,51 | 2,44 | 51,2 | |
| ḳılsa | 8 | 194 | 9,41 | 6,18 | 2,79 | 53,1 | |
| kâf’dan | 4 | 8 | 9,36 | 9,78 | 2,00 | 48,7 | |
| könilik | 6 | 108 | 9,36 | 6,61 | 2,42 | 43,4 | |
| kâf’a | 4 | 15 | 9,31 | 8,87 | 2,00 | 42,4 | |
| boyarı | 3 | 8 | 8,94 | 9,36 | 1,73 | 34,3 | |
| ḳılnur | 3 | 10 | 8,93 | 9,04 | 1,73 | 32,6 | |
| kadısı | 5 | 149 | 8,91 | 5,88 | 2,20 | 31,1 | |
| eder | 61 | 4.249 | 8,81 | 4,66 | 7,50 | 279,7 | |
| işni | 3 | 28 | 8,80 | 7,56 | 1,72 | 25,8 | |
| nâhiye | 5 | 190 | 8,74 | 5,53 | 2,19 | 28,7 | |
| rastlıḳ | 3 | 40 | 8,73 | 7,04 | 1,72 | 23,6 | |
| iḍiŋ | 3 | 44 | 8,70 | 6,90 | 1,72 | 23,0 | |
| boḍun | 4 | 179 | 8,46 | 5,29 | 1,95 | 21,7 | |
| evkâfıdır | 3 | 88 | 8,46 | 5,90 | 1,70 | 18,8 | |
| taŋrı | 11 | 909 | 8,35 | 4,41 | 3,16 | 46,5 | |
| edemez | 3 | 138 | 8,22 | 5,26 | 1,69 | 16,1 | |
| hâkim | 5 | 375 | 8,17 | 4,55 | 2,14 | 22,0 | |
| hükûmet | 3 | 149 | 8,17 | 5,14 | 1,68 | 15,6 | |
| hâkimleri | 3 | 150 | 8,17 | 5,13 | 1,68 | 15,6 | |
| bütünlükin | 4 | 270 | 8,15 | 4,70 | 1,92 | 18,4 | |
| zabt | 4 | 500 | 7,57 | 3,81 | 1,86 | 13,7 | |
| eger | 3 | 330 | 7,56 | 4,00 | 1,62 | 11,0 | |
| varınca | 6 | 1.138 | 7,21 | 3,21 | 2,19 | 16,1 | |
| ederdi | 3 | 490 | 7,17 | 3,43 | 1,57 | 8,8 | |
| iş | 3 | 586 | 6,98 | 3,17 | 1,54 | 7,9 | |
| hem | 4 | 905 | 6,90 | 2,96 | 1,74 | 9,4 | |
| beği | 3 | 649 | 6,87 | 3,02 | 1,52 | 7,3 | |
| mısır’a | 3 | 681 | 6,82 | 2,95 | 1,51 | 7,1 | |
| başka | 3 | 829 | 6,59 | 2,67 | 1,46 | 6,1 | |
| bunda | 5 | 1.576 | 6,53 | 2,48 | 1,83 | 9,0 | |
| hâkimi | 3 | 881 | 6,52 | 2,58 | 1,44 | 5,7 | |
| eden | 4 | 1.304 | 6,45 | 2,43 | 1,63 | 7,0 | |
| anlar | 4 | 1.398 | 6,37 | 2,33 | 1,60 | 6,5 | |
| elli | 7 | 2.745 | 6,29 | 2,16 | 2,06 | 10,1 | |
| ü | 25 | 11.295 | 6,16 | 1,96 | 3,71 | 31,0 | |
| şehir | 4 | 1.651 | 6,15 | 2,09 | 1,53 | 5,5 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
hükm* ile tüm bağlamlar →“hükm” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (192) →| EÇS IX Y185a | … bir oda yeniçeri vardır. Ağaları Kıbrıs yeniçerilerine dahi | hükm | eder. Zîrâ Kıbrıs bu Şâm-ı Tarabulusu'nun garbında (---) mî … |
| KuT T. 30/57b3 | … üze azu kizler anı topraḳ içinde bilgil yawuz turur ol kim | hükm | ḳılurlar |
| EÇS X Y371b | … n erdeb gılâl verir başka kös sâhibi üç yüz kendi askeriyle | hükm | eder kâşiflikdir. Lâkin yedi bölükden asker ve şeyhülislâm … |
| KuT T. 35/52a3 | … aġuluḳ ḳıldılar: biz ḳamuġ anıŋ içinde-miz ol taŋrı rastlıḳ | hükm | ḳıldı ḳullar arasında |
| EÇS I 33b | … kim: Tershâne'de kapudan paşadır. Cümle deryâya şeb [u] rûz | hükm | eder. |
| EÇS X Y440a | … ara Nâ’ib'in derdinden paşalar hemân gümrük emîni pâyesinde | hükm | edüp taşra vilâyetlerin hükmü Kara Nâ’ib elindedir. Hâlâ be … |
| EÇS X Y19b | … olsa Sâmâniyân derler. Mâverâ‘ü'n-nehir ve Horâsân ve Çîn'e | hükm | etmişlerdir. Müddet-i saltanatları (---). Andan, |
| EÇS X Y68b | … bir za‘îf kavil ile ol dahi bir fetvâ alup elbette ikisi de | hükm | etdirirler. |
| EÇS X Y446b | … . Ammâ yedi bölükden kulu yokdur, ancak kâşifi yüz âdem ile | hükm | [ü] hükûmât edüp tahsîl-i mâl eder. |
| EÇS X Y141a–Y141b | … ce Megâribe'den ve diyâr-ı Acem'den Mısır'a on altı pâdişâh | hükm | edüp bunların kimi Asker Makar şehrinde kimi Fustât şehrind … |