İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hacet

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
79
geçiş
29,3
milyonda
4
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7329,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,33
DK D 0,24
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hâcet) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
rek‘at179611,649,564,12195,1
tekrâra7711,3812,062,65117,1
kelâma72011,1810,552,6491,2
tahrîre84811,019,472,8290,6
namâzı86010,889,152,8286,8
tatvîli87410,748,852,8283,2
tavsîfe41110,5110,602,0052,5
kılup1834210,457,814,22160,6
salâtı1119010,397,953,30100,1
tekâzâyı3610,1811,061,7341,9
rek‘ateyn31110,0910,191,7337,3
mufassalan3519,567,971,7327,4
tekrâr62089,426,942,4346,1
def‘i52289,066,552,2135,6
ta‘rîf31408,816,521,7121,2
du‘â55737,975,222,1826,5
ikişer55827,955,202,1826,4
yokdur334.6457,844,925,56163,2
olunmuşdur101.3947,804,943,0649,3
şimdi35627,264,511,6613,0
tahrîr83.0266,403,502,5824,3
varup31.2376,223,371,568,6
iki129.4175,372,442,8321,2
ammâ915.2294,271,341,815,8
andan58.9484,181,251,302,9
on35.4774,151,230,991,7
yine47.3724,141,211,142,2
deyü36.0074,011,090,921,4
ü511.2953,850,921,051,7
üzre311.8893,040,110,120,0
edüp323.9572,03-0,90-1,511,5
ve9147.9190,99-1,94-8,5528,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (79) →
EÇS II 357b … m-ı Velî âciz olup eydür: "Hâtûn bana sehl ârâm vir, def‘-i hâcet ideyim" deyü bir ibrîk alup bir köşede pinhân olup eydür: " …
EÇS VII 88b … ımız sene-i merkûmda mufassal tahrîr olunmuşdur kim tekrâra hâcet yokdur. Andan cânib-i şimâle yine asker-i İslâm ile gidüp,
EÇS V 100a … i ale'l-infirâd tahrîr olunmuşdur kim yine ta‘rîf ü tavsîfe hâcet yokdur deyü tahrîre cür’et olunmayup kendü zevk [u] şevkimi …
EÇS IV 358a … {esedden} ma‘sûmu halâs edüp ol mahalde iki rek‘at salât-ı hâcet kılup eydür: İlâhî! Esedullah Alî hürmetine bu diyârın esed …
EÇS I 68b … -feth Sultân Mehemmed Hân câmi‘ine gelüp iki rek‘at salât-ı hâcet kılup câmi‘ münevver olmuş gördükde mütevellîye ve yine Bay …
EÇS I 25b … üyûş-ı muvahhidîn tecdîd-i vuzû’ edüp ikişer rek‘at salât-ı hâcet kılup du‘â-i hayırdan sonra üç nevbet gülbâng-i Muhammedî ç …
EÇS I 148b … yü destûr verdi. Derhâl Hazret-i Alî on yedi rek‘at namâz-ı hâcet kılup Hazret huzûrunda on yedi kimesnenin belin kuşadup pîş …
EÇS X Y270a … da kapanırlar. Yedi gün yedi gece oldukda ruhbâna takâzâ-yı hâcet ârız olup Receb şâh-ı Vanî ruhbânı gârdan taşra çıkmağa men …
DK I 21 el götürdiler ḥācet dilediler bir aġzı du'ālınuŋ alkışı-y-ıla allah ta'āla bir …
EÇS VI 30b El-hâsıl tatvîl-i kelâma ne hâcet cemî‘i küffâr-ı dûzah-kâr ol gün bî‘at edüp el öpmeden ve v …