İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

haman

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
24
geçiş
8,9
milyonda
3
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Dede Korkut Kitabı9277,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi124,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,29
DK D 0,65
EÇS D 0,73

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: haman) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kârûn64911,4010,752,4578,4
fir‘avn41159,888,932,0041,8
bi’ri3939,718,821,7330,9
u517.4343,232,011,686,5
ve14147.9191,630,410,931,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (24) →
EÇS X Y359a–Y359b … rîr olunduğu üzre bu şehrin ibtidâ bânîsi Fir‘avn'ın vezîri Hâmân binâsıdır. Sarây esâsları ve bostânının hâlâ bir kuyusu zâh …
KuT T. 35/45a1–2 36 aydı ol kafir: ey haman bina ḳılġıl maŋa köşk bolġay kim teggey men esbablarḳa
EÇS VIII 210a haman hun
DK IX 11 haman yayı bileginden çıḳarur-ıdı buġanuŋ ṣıġınuŋ boynına atar-ıd …
EÇS X Y359a–Y359b … rây esâsları ve bostânının hâlâ bir kuyusu zâhirdir, bi’r-i Hâmân derler âb-ı hayât suyu vardır. Ve on iki yerden sâkıye doll …
EÇS IV 240a … ân-ı vakf imiş. Ve "Her kim bu evkâfını harâb itken bolursa Hâmân u Kârûn ve Mervân u Fir‘avn u Yezîd'in la‘neti orasına ve t …
EÇS III 162a … eşik beklerler. Zîrâ bunda dahi bî-hisâb mâl-ı Kârûn genc-i Hâmân vardır. Bu sûk-ı sultânî şimâlden cenûba tûlânî vâki‘ olup …
DK III 82 … ay dede sulṭan taŋrı bunuŋ semüzin de alsun aruġın-da alsun haman beni ḳapudan ṭışarı eyle meded didi dede ḳapuyı açdı
EÇS VI 73b … yvânâtdan at ve katır ve arabalardan bir şey girmemek üzre "Hâmân ve Fir‘avn ve Kârûn ve Şeddâd ve İsvet Nikola ve Sarı Saltı …
EÇS VI 132a "Hâmân ve Fir‘avn ve Kârûn ve Şeddâd ve Nemrûd ve Ebû Cehil ve Ebû …