İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hava

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
76
geçiş
28,2
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig25339,8
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5020,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,66
DK D 0,00
EÇS D 0,59

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: havâ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kesbi1710411,609,504,12193,4
nefs76010,729,022,6474,4
arzularḳa4610,6411,532,0059,6
bas31510,089,791,7335,4
boynı3249,949,121,7332,3
kisbi3459,678,211,7328,4
mu‘tedil3609,507,791,7226,6
arzu3949,187,151,7223,9
et41928,936,531,9828,4
hoş52878,826,272,2133,7
öz46007,604,891,9319,4
köŋül34347,594,941,6814,8
sehel35527,294,591,6613,4
latîf47867,254,501,9117,3
hammâmı41.7756,153,321,8011,3
ederler74.5655,632,772,2615,0
içün32.0365,542,711,476,2
değildir32.1265,482,651,466,0
zîrâ33.5894,751,891,273,5
olup1117.2814,381,502,148,7
ü411.2953,530,650,730,7
iki39.4173,370,500,510,3
ammâ415.2293,100,220,280,1
üzre311.8893,040,160,190,0
edüp523.9572,77-0,11-0,180,0
u317.4342,49-0,39-0,540,2
cümle321.1972,21-0,67-1,030,8
ve16147.9191,82-1,06-4,3311,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (76) →
KB 6354 hava arzularḳa bolur erse erk / buşup öwke kelse özin tutsa berk
EÇS VI 143a Ve bu kasabanın havâsı sehelce sehîldir, ya‘nî mu‘tedil havâ olduğundan mahbûbeleri memdûhdur. Ve halkı cümle Arnavud es …
EÇS VI 139a Menzil-i sahrâ-yı Zemon: Hamd-i Hudâ bunda dahi küşâde havâ olup mukaddemâ Zemon sahrâsı zemîninde kalan demir kazıklar …
EÇS X Y301b … lîlimiz oldur kim bir târikü's-salât ve şâribü'l-hamr ehl-i havâ azîzin ebyâtından birkaç ebyât istimâ‘ etse derhâl tâ’ib ü …
KB 1315 kişi yası ḳolma özüŋ ḳılma yas / neçe eḍgülük ḳıl hava arzu bas
EÇS X Y85a … rimişdir. Ammâ yukaru tabakadaki sığırlar yine sehel kesb-i havâ ederler.
EÇS X Y78a–Y78b … eyyâm muvâfık olmayup ne kadar ihtimâm etdiler ise ol kadar havâ müşted olup Y 78b âhir kara cânibine Vezîr İbrâhîm Paşa ç …
EÇS IX Y372a–Y372b Hamd-i Hudâ bizim zamânımızda lodos rûzgârı esüp havâ latîf oldu. Ammâ yine on yedi âdem helâk ol(un)up niçesi da …
EÇS X Y450b Hakîkatü'l-hâl âb [u] havâ cihetinde kasaba-i Cîze ravza-i Rıdvân'dan bir köşedir. Müt …
EÇS X Y109b … tekyedir. Cümle kemândârân ve tîr-endâzân anda gelüp kesb-i havâ ederler. Başka matbahları ve müte‘addid hâneleri ve sâkıyel …