İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hay

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
273
geçiş
101,2
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı11339,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi261106,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
DK D 0,79
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hay) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hûy505312,3010,197,07690,0
hû196810,838,434,35190,2
gidi145610,458,273,73136,5
meded1412810,167,083,71111,2
vay9519,837,772,9980,7
sâz9619,797,512,9877,2
huy779,6810,272,6499,7
bire195839,515,334,25104,1
hûdur559,2010,272,2371,2
bre82409,005,362,7644,2
hûyı458,889,952,0052,0
veled4238,797,751,9935,7
yâ191.2528,674,234,1375,8
kodu4648,606,271,9727,1
urdu4658,606,251,9727,0
sadâsı51788,505,122,1725,9
ederdim4928,495,751,9624,2
hûydur338,4810,271,7342,7
evliyâm51938,465,002,1725,1
feryâd84738,464,392,6933,5
deyüp241.9718,453,914,5785,8
cânım52018,434,942,1624,7
nâmerd3178,417,771,7226,9
koma3528,246,161,7119,9
geldin41628,244,931,9319,7
çağırup3708,165,731,7018,1
düşdü3728,155,691,7017,9
vâveylâ3898,095,381,6916,6
türk42328,024,411,9116,9
mel‘ûn42338,024,411,9116,9
evliyâ65207,953,832,2820,8
aydur65227,953,832,2820,8
hoş42877,874,111,8815,3
diyerek31657,814,491,6513,0
kâfir66167,793,592,2518,9
eydür54807,773,692,0616,4
dünyâ43517,713,821,8613,8
gitdi43577,703,791,8613,6
söz55187,693,582,0515,7
allah43897,633,671,8413,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (273) →
EÇS X Y203a–Y203b … e "el-hamdülillâhi bi's-selâme" deyüp Bâb-ı Nâsır'dan içeri hây hûy ile paşa sarâyında ser-çeşmeleri olan şâtırbaşıya varır …
EÇS IV 271b Paşa eyitdi: "Hay ol eski suçlu sen misin kim Saçlı Dağı Cengi'nde kaçup bu c …
EÇS X Y154b … m her gemi kanâdîller ile nûr olmuşdur. Ale's-sabâha dak bu hây hû ile niçe top ve bilâ-add tüfeng ü fişeng atılup şâdumânî …
EÇS X Y155b … zevk u safâ edüp üçüncü gün yine akabelerine süvâr olup bir hây hûy ile cereyân ederken Kasr-ı Ayn önünde bir kayık ile azâ …
EÇS VII 116b "Bire hay meded, bizi Tatar basdı" deyü cümle Özü askerinin mâlların …
EÇS I 38b "Bire hay meded devleti aldırdım elden" deyü dâğ-ı derûnundan köşe be …
EÇS V 2a … girince cümle asker şebhûn olunduk zann edüp iki sâ‘at bir hay huy olup tüfeng sadâsı evce peyveste oldu.
EÇS VIII 275b … kaçarken hemân refîklerimiz Bardunya gâzîleri yılanı kovup hay şunda ve ha bunda derken çalıların ardında bir kemîngâh yer …
EÇS VII 26a–26b … rer gulâmların ellerine verüp sağ tarafımızda büyük askerin hây hûy sadâların istimâ‘ ederek ormanlar içre giderek hamd-i H …
EÇS IV 238b … zam büyük idi küçüğün aldım" deyü birbirleri mâbeyninde bir hây hûy güft [ü] gûyâ düşdüklerinde âkıbet-endîşleri eyitdi: "B …