İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

heme

14
geçiş
5,2
milyonda
16.953.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi135,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
EÇS D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: heme) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ve3147.919-0,59-1,03-1,812,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“heme” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
EÇS IV 230b Ger hod heme aybhâ bedîn bende derest / Her ayb ki sultân be-pesended hü …
EÇS IV 392b–393a … şehr-i Nasîbîn-i Dârü's-sakalân dahi cümle tılsımâtlarıyla heme âsâr-ı binâları münhedim {olup} kavm-i ecinne dahi güzel me …
EÇS IV 293b … mânlının dest-bâzına kuvvetler olsun. Hemîşe katl etdikleri heme eyle müfsidîn olsun." dediler.
EÇS X Y203a Mihrâb heme ehl-i dil ebrû-yı Muhammed
EÇS I 211a Ger hod {heme aybhâ bedîn bende derest} / Her aybki sultân be-pesended hü …
EÇS IV 307b Ve zenâneleri heme sîm ü zertâc ile rûyları nikâblı ve beyâz ızârlı ve pâyları …
EÇS IV 324a Ne hevâ-yı bâğ-ı sâz / Ne kenâr kişt mârâ / Heme hayretem be-dihkân / Hemedân behişt-i mârâ / Dergüzîn behiş …
EÇS IV 381a … e altı aded imârâtdır kim âyende vü revende ve bây u gedâya heme ni‘metleri mâh [u] sâl mebzûldür. Evvelâ yukaru kal‘ada Hân …
KuT T. 35/24a2 … ttı olarda burun nuh boḍnı taḳı ögürler olarda kiḍin oġradı heme / ḳamuġ ümmet yalavaçlarıḳa tutsalar anı tartışsalar batıl …
EÇS VIII 314b Mând ez-mâ tâ kıyâmet târîh, / Freng heme merdûd şüd illâ melik. / Sene 1080.