İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hile

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
109
geçiş
40,4
milyonda
3
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig8108,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10141,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,45
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hîle) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hud‘a7710,9511,602,64112,6
şeytanat63810,398,932,4463,4
hud‘adan339,7811,601,7348,2
bilmez4999,306,971,9830,9
oğuz31578,535,891,7018,6
bilir42778,415,481,9622,6
elinden44667,834,731,9218,6
ağaç33397,784,781,6714,1
küffâr111.6037,724,413,1646,5
venedik33837,644,601,6613,4
vü71.5727,093,782,4523,8
kal‘aya49526,953,701,8513,2
gûne61.8816,633,302,2016,7
alup72.4596,483,142,3518,1
ile6023.7696,362,976,75145,4
kal‘ayı31.0916,363,091,537,6
feth52.0566,242,911,9411,5
gâzî31.2456,182,901,506,9
böyle41.8346,082,751,708,5
girüp31.3696,062,761,486,4
ba‘dehu42.1635,852,521,657,4
hemân43.8655,041,681,383,8
deyü66.0075,011,631,665,4
içinde44.2734,901,531,313,3
binâ33.5234,761,401,072,1
gâyet33.8514,631,271,011,8
hân45.4014,571,201,132,1
edüp1623.9574,451,052,066,8
kal‘ai57.7334,381,001,121,9
gelüp35.0514,250,880,790,9
sene36.2403,950,570,570,4
niçe37.0563,780,400,420,2
bin512.2673,730,330,460,3
var37.6463,660,280,310,1
paşa39.4783,36-0,03-0,040,0
ve43147.9193,25-0,15-0,730,5
olup517.2813,24-0,16-0,260,1
ammâ315.2292,68-0,71-1,110,9
u317.4342,49-0,91-1,521,5
cümle321.1972,21-1,19-2,222,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (109) →
EÇS IX Y142a … yedi yıl muhâsara edüp âhirü'l-emir fethi müyesser olmayup hîle ile uğurlayup mutasarrıf olmuşdur. Adana eyâletinde Silifke …
EÇS VII 38b … ammâ fasîh u belîğ Macarca ve Nemsece bilirler. Lâkin gâyet hîle ve hud‘a bilmez oğuz tâ’ifedir. Hakkâ ki bir hadîs-i şerîfd …
EÇS II 236b–237a … p anlar bir gemiye koyup "Seni İslâmbol'a götürsünler" deyü hîle edüp Cem Şâh'ı doğru Fransa'ya götürüp anasının anası Frans …
EÇS VI 156a "Bu çoban bizim koyunların çobanı değildir. Novalılar hîle edüp size gayri çoban vermişler. Biz da‘vâmız pâdişâh huzûr …
EÇS VIII 327a–328a … r bilüp lâkin temerrüd-i şeytânîleri üzre inâd-ı vesvâsı ve hîle ve hannâsı ellerinden fürunihâde etmeyüp mürûr-ı şiddet-i ş …
EÇS VIII 292b … arı ve cümle tüfeng-endâzları leb-i deryâya koyup "Küffârın hîle ile deryâdan gelen âteşlerine mukayyed olun, gâfil mebâş" d …
EÇS I 168a … emhûrlanup fürûht olur. İçine yağ ve çam sakızı koyamazlar, hîle ederlerse tecrîm edüp haklarından gelir mazbût esnâfdır.
EÇS IX Y179a … le ve hevâ-yı latîfde bî-âhile Türkmân obaları içre Yâr bin Hî'le(?) ayş [u] nûş ederek beş sâ‘atde,
EÇS VI 93a … akkâ ki yarar ve nâmdâr şemşîrkâr yiğitleri var kim cümlesi hîle ve hud‘adan ârî pâk-nijâd mu‘temed ü kârdân ve cezbe-i kulû …
EÇS VIII 338a … sâhibi Feylekos binâsı olup ba‘dehu Rûm elinden Venedik bir hîle ile kabza-i teshîre alup dahi ziyâde amâr edüp ba‘dehu sene …