İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ḳılma

66
geçiş
24,5
milyonda
4.734.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
57
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig65883,6
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,78
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kılma) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yawa94811,349,903,00107,5
yaya54110,589,282,2355,0
özke79710,468,532,6469,4
tökme3410,4611,901,7346,8
ḳatıġlan43710,319,112,0043,0
künüŋ31810,199,731,7335,0
ḳılın32110,149,511,7334,0
saḳınç611710,078,032,4455,2
öḍ32910,029,051,7332,0
tapuġ61609,767,582,4451,4
tile3499,748,291,7328,7
ḳadaş4919,717,811,9935,6
küç41319,387,291,9932,6
ḳıl51929,317,062,2239,2
artuḳ31009,217,261,7224,3
tiriglik41839,046,801,9829,9
köŋül74348,846,372,6148,1
yaġı31618,766,571,7121,5
isiz31778,666,441,7120,9
baş86968,435,882,7849,6
dünya32958,095,701,7017,9
eḍgü66878,035,482,3934,0
kün45317,785,271,9521,5
ḳara34927,464,961,6814,9
kişi49926,954,371,9016,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ḳılma” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (66) →
KB 1433 baranḳa ḳatılma yime ḳılma küç / kişi ḳanı tökme ḫasım ḳılma öç
KB 6166 isizke yüreklig aya buġraġu / isiz ḳılma isiz yimi ol aġu
KB 6500 özüŋ ḳulluḳı ḳıl bayat birge küç / ḳayusın tilese tile ḳılma üç
KB 3708 tilekiŋ bu erse seniŋ ay ḳadaş / küçemez men emdi köŋül ḳılma baş
KB 3709 kesildi sözüm sen esen eḍgü ḳal / iligke bitig bir yüzüm ḳılma al
KB 3649 bu kiŋ dünya özke küçün ḳılma tar / yazuḳluġ ḳulıŋa bayat fazlı bar
KB 5979 yawuz ḳılma köŋlüŋ tiliŋni yıġa / yazuḳḳa kefaret bolur ig toġa
AH 461–464 … rılmaz ḳatıġ ya ḳurup saŋa rėnc aŋa gėnc birigli uġan cėza‘ ḳılma ya rėnc iḍisi tarup
KB 360 ḳatıġlan yaŋılma könilik yolın / yigitlik yawa ḳılma asġın alın
KB 1372 ay ilig ḳatıġlan meniŋde kiḍin / yaya ḳılma öḍ kün tapuġda aḍın