İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kereklig

23
geçiş
8,5
milyonda
11.633.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig21285,5
Atebetü’l-Hakâyık2725,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,66
AH D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kereklig) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sözüg3769,969,181,7332,3
ögdülmiş32158,697,681,7226,0
söz35187,516,411,7120,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kereklig” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (23) →
KB 4457 kereklig kişiler yime bu saŋa / yaḳın tut bularıġ tusulġay toŋa
KB 1174 kereklig işim barça yirde ḳoḍup / kereksizni ḳıldım havaḳa uḍup
KB 4573 … BARMAḲ TÖRİSİN AYUR / / yanut birdi ögdülmiş aydı bu ma / kereklig turur bu ḳadaş aysa ma
AH 265–268 yana bir kereklig sözüm bar saŋa ayayın men anı ḳulaḳ tut manŋa ol ol kim tėk …
KB 4165 … TEG TİRİLGÜSİN AYUR / / yanut birdi ögdülmiş aydı bu ma / kereklig turur ay ḳadaş aysama
KB 2702 iḍi keḍ kereklig turur bu bitig / bitig birle begler iter il itig
KB 4357 yime ök kereklig saŋa bu kişi / aŋsız oŋulmaz tiriglik işi
KB 5539 aġırlayu tut sen asıġlıġ kişig / arar bir ay ilig kereklig işig
KB 4400 … İRLE ḲATILMAḲNI AYUR / / tarıġçı turur kör taḳı bir ḳutu / kereklig kişiler turur bu butu
KB 1503 kereklig sözüg men tutuzdum saŋa / sözümni unıtma du’a ḳıl maŋa