İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

muhal

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
57
geçiş
21,1
milyonda
3
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig681,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5120,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,63
EÇS D 0,74

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: muhâl) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
varmak64110,979,762,4570,2
varılmak31110,5010,661,7339,2
yaraġsız33710,038,911,7331,3
vech4939,777,991,9936,6
gelmek4969,747,951,9936,3
geçmek3589,748,261,7328,5
lağımlar3789,517,831,7226,7
gitmek41569,277,251,9932,4
emri53688,596,332,2134,1
yanına33238,025,781,7018,2
etmek35527,335,011,6815,0
küffâr31.6035,893,471,589,0
oldu63.3615,853,402,2217,5
iken31.8155,713,291,558,3
olup1617.2814,922,453,2728,7
zîrâ33.5894,752,311,384,8
olur36.0124,021,561,152,5
ü511.2953,851,391,383,5
ile1023.7693,781,321,896,4
dahi313.1862,890,430,450,2
ve10147.9191,15-1,32-4,7412,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (57) →
EÇS VIII 326a–327a … em-i serî‘u'l-beyân kendü lâl ve kemâ yenbağî takrîri emr-i muhâl olup bu esnâda vakt-i şitâ ve şiddet-i sermâ erişmeğile alâ …
EÇS V 155b … e gelüp asâkir-i bî-pâyânın izdihâmından cisr başına varmak muhâl. Küffâr-ı dûzah-karâr dahi asker-i İslâm'ın ardları sıra to …
EÇS X Y72b … âsı kabûl etmemeden hazer üzre olup min-ba‘d el-vechi mecâl muhâl ve ibtâluhu mümteni‘ü'l-imtisâl evtât(?) bâ-fermân-ı âlî ha …
EÇS V 59a … ler geldi, ammâ ne çâre {gelen zahîreyi Özü kal‘asına komak muhâl.} Hemân Nigebolı Beği Yûsuf Kethüdâ'ya bir yarar atlı şahbâ …
EÇS VIII 292a … lağım-ı azîmler atılup bir vecih ile aslâ yanlarına varmak muhâl olmuşdu.
EÇS VIII 334a … e on bin asker koyup bir dahi bu kal‘ayı Türk elinden almak muhâl ender-muhâldir ve hâlâ kal‘a altında elli bin Türk askeri g …
KB 1653 kiterdi özindin yaraġsız muhal / tusuldı ḳamuġ türlüg işke tükel
EÇS V 65b … Tuna içi hasır ile örülmüş gibi olup bir karış balık geçmek muhâl olur. Gûyâ bu örülen asmalar gemi direkleriyle akçe tahtası …
EÇS V 124b … di, ammâ yine böyle iken kal‘anın rahnedâr yerlerine varmak muhâl olduğundan ol gece küffâr münhedim olan yerleri bir gecede …
EÇS I 15a … ı vardı kim rû-yı deryâda bu üç kovan toplarından kuş uçmak muhâl idi. Ol ecilden deryâ tarafı havfından İslâmbol emîn idi.