İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

muti

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
193
geçiş
71,5
milyonda
4
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi18876,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: mutî) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
münkâd798013,2110,758,881.173,0
münkâdlardır101010,6610,773,16149,4
evvel’e6219,848,962,4464,5
münkad559,6910,772,2374,7
kendüye112769,596,123,2772,2
ahâlîsi82009,386,132,7952,5
gürcîstân5859,206,682,2136,7
harâcgüzâr4319,197,821,9935,9
osmân’a72099,165,872,6043,5
hân’a114939,045,293,2359,5
re‘âyâları51199,046,202,2133,3
şer‘i61899,015,792,4136,6
öşr3148,898,551,7330,3
hâkimlerine3178,878,271,7329,0
ucuyla3198,868,111,7328,2
değillerdir62478,805,412,3933,4
oldular148778,744,803,6166,5
ahâlîleri3488,676,771,7222,4
bıyıklı3568,626,551,7121,5
âdemlerdir52238,625,292,1827,1
selîm141.1228,454,453,5759,9
miftâhların3938,435,821,7018,4
olmuşlardır41938,415,181,9421,0
şerîfe52978,394,882,1624,3
beğleri42238,304,971,9419,9
paşa’ya108648,284,343,0141,3
kâh42648,164,731,9218,6
re‘âyâsı31558,145,081,6815,4
re‘âyâ42738,144,681,9218,3
kefereleri43188,004,461,9117,1
olmayup67067,773,892,2821,3
hedâyâlar32817,704,221,6411,9
pâdişâha32897,674,181,6411,8
şâhı32927,664,171,6411,7
teslîm45077,553,791,8513,6
amân45137,543,771,8513,5
erdel33987,383,721,609,9
gönderüp46397,303,451,8211,9
u7617.4347,142,937,57179,7
verir48067,043,121,7710,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (193) →
EÇS VII 100a … feth ederken Mengli Geray Hân Âl-i Osmân'dan Bâyezîd Hân'a mutî‘ olup bir evlâdın rehin verüp Yedikulle'de göz hapsinde dur …
EÇS IV 314b … den eden hâk-i pây-ı Hüsrev-i Şîr âsafa hedâyâlar ile gelüp mutî‘ [u] münkâd üzerlerine Adana paşasın nigehbân koyup Bağdâd …
EÇS II 258a … ârından Kırım atlıları gelüp bey‘ [u] şirâ ederler. Ankâ ve mutî‘ kavmi vardır. Zirâ yerleri sarp değildir, buğday dahi zirâ …
EÇS VIII 318b … î‘i leb-i deryâda olan pâdişâhları kendüye birer takrîb ile mutî‘ [u] münkâd etdi, ammâ Rûmeli kıyılarında Karlıeli vilâyeti …
EÇS III 84b … târîhinde Selîm Hân vezîri Bıyıklı Mehemmed Paşa'ya hâkimi mutî‘ olup yine kendüye mülkiyyet üzre vilâyeti ihsân olunup hâl …
EÇS VII 170b … ehirleri ve kılâ‘-ı metîneleri ve on sekiz aded pâdişâhları mutî‘ [u] münkâd ve emrine râm edüp önü sıra on sekiz pâdişâhlar …
EÇS III 81b … rmenî tâ’ifesi amân ile kal‘ayı teslîm edüp cümle ahâlîleri mutî‘ [u] münkâd oldular. Anın içün hâlâ üç yüz aded kefereleri …
EÇS VIII 325a … cümle meterislerde ve lağımlarda mürd olup gayrileri cümle mutî‘ [u] münkâd oldular.
EÇS X Y450b … efâ-yi Mağribî üzre tecride asker gidüp anlar dahi emân ile mutî‘ olup re‘âyâ oldular.
EÇS VI 72b … em-vakâr-ı sâhib-kişverin fermân-ı hümâyûnlarıyla celâlîden mutî‘ [ü] münkâd olma Celâlî Hasan Paşa'nın ve Dervîş Paşa'nın c …