İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nefs

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
60
geçiş
22,2
milyonda
5.145.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
31
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig9122,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5120,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,49
EÇS D 0,78

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: nefs) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kifâfı244012,9411,724,90361,8
hava72811,3510,462,6489,5
ıslâhı41610,7510,462,0051,1
katli78210,668,912,6473,2
telefi3410,5812,041,7347,3
ederdi34907,485,111,6815,4
etmeyüp35677,294,891,6714,6
içün92.0367,144,642,8840,7
ederler44.5654,822,301,596,4
edüp1823.9574,622,083,2424,8
eder34.2494,511,991,303,8
üç37.1633,771,241,001,7
olup617.2813,500,961,192,2
ü311.2953,110,580,570,4
ile623.7693,040,500,720,7
ve16147.9191,82-0,72-2,584,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“nefs” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (60) →
EÇS IX Y165b … Şâfi‘iyyü'l-mezheb ulu sultândır. Ve mutâflık edüp kifâf-ı nefs edinirlerdi. Ve gazâzların ve mutâfların zu‘mu oldur ki "Bi …
EÇS IX Y40a … â’ide. Hemân pâdişâhım sağ olsun. Benim şikâyetimle telef-i nefs olmasın, yine Ellez oğlu Ellez'dir. Afv ederseniz Revân sef …
EÇS I 192a … Sitti Âyişe'den iplik alup gömlekler edüp bey‘ edüp kifâf-ı nefs ederdi.
EÇS III 167b … uhammedî'de balaban gibi şikâr olup Yatağan Baba'ya kifâf-ı nefs getirirmiş. Yatağan Baba, kırk yıl savma’asından çıkmayup y …
EÇS III 127b … i Özi iken bir kaç sene Babadağı'nda muhâfazada iken nasb-ı nefs edüp Yazıcızâde menâkıbinden ve gayri fütûhât-ı Tohtamış Hâ …
EÇS X Y334b … ihrâm bürünmüşlerdir. Gâyet rencber ve kâr-ı kisbe kifâf-ı nefs içün mukayyed musallî halkı vardır.
KB 5107 mini alḳtaçı kör bu atım turur / bu atım üçün nefs mana beg bolur
EÇS II 371b El-cevâb: Ülü'l-emre itâ’at etmeyüp katl-i nefs etmeğe guluvv edenleri guluvv-i âm ile katl etmek câ’izdir. …
EÇS IV 260b–261a … diyerek afv ederdim. Henüz sen bu sinn-i sâlde iken ıslâh-ı nefs etmeyüp âyende vü revende ehl-i tüccârın bâc bahânesiyle {t …
EÇS I 196a … mın kapusu dibinde bir pîne-dûz ya‘nî eskici fakîri kifâf-ı nefs içün kâr eder. Anlardan gayrı yerlerde cümle eskiciyân dükk …