İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nevbet

116
geçiş
43,0
milyonda
2.820.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
15
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11145,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
DK D 0,45
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: nevbet) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
beklerler286412,3210,315,29359,8
bekleyüp114311,159,543,31126,7
bekler83910,729,222,8288,1
gülbângı1213510,618,013,45110,7
çekilüp710310,037,632,6360,6
muhammedî164369,896,743,96118,6
gülbângi4329,798,511,9939,7
çalınur3109,619,771,7335,6
sadâyı62169,216,342,4241,0
dak3988,846,481,7121,1
bîdâr31008,836,451,7121,0
nefîri31148,746,261,7120,2
sabâha41948,725,911,9725,0
rehâ31598,485,781,7018,2
sadâsı31788,395,611,7017,5
âmâde55268,004,792,1623,6
gece121.4317,994,613,3253,9
allâh78007,974,672,5432,0
çeküp55587,934,702,1523,1
hıfz32967,904,881,6714,5
üçer33107,854,811,6714,3
pürsilâh67487,834,542,3426,4
dek44887,764,571,9217,8
neferâtları45167,704,491,9117,3
şeb57027,654,372,1320,8
rûz45527,624,401,9116,8
allah33897,604,491,6513,0
top71.1397,514,162,5027,2
mahallesi34857,354,171,6411,7
üç337.1637,213,745,32111,3
birkaç36986,923,641,599,7
deyüp61.9716,563,152,1715,6
eğer31.1726,252,901,506,9
yeniçeri31.2396,182,821,496,6
zîrâ73.5895,952,502,1812,8
vü31.5725,862,471,425,4
kal‘a84.5575,812,352,2713,3
ya‘nî42.2515,792,371,616,7
mısır42.2875,772,351,616,6
birer42.6815,552,121,545,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“nevbet” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (116) →
EÇS VI 132b … âh'a rehâ buldurup feryâdları evc-i semâya peyveste olup üç nevbet gülbâng-ı Muhammedî çekdiler ve üç nevbet top u tüfeng atdı …
EÇS VI 114a … yüz bin sağîr ü kebîr tüfengleri bir yaylım boşaldup ve bir nevbet gülbâng-ı Muhammedî çeküp sadâ-yı Allâh Allâh evc-i âsumâna …
EÇS VIII 304b–305a … âkir-i İslâm bir kerre bir ağızdan gülbâng-ı Muhammedîye üç nevbet 305a rehâ buldurup sadâ-yı Allâh Allâh evc-i âsımâna peyv …
EÇS IV 401b … (---) aded kal‘a neferâtı ağalıklarıdır kim her gice ağalar nevbet ile kal‘a dîvârları üzre kol dolaşup dîdebânlık edüp "Allah …
EÇS VII 37a … kler ve anlardan mâ‘adâ tâ sabâha dek on aded kal‘a ağaları nevbet beklemeğe ta‘yînlerdir, ammâ cümleden ziyâde Macar hisârı z …
EÇS II 328b–329a … de asker olup, "Ardım sıra gelmeyenin vay hâline", deyüp üç nevbet gülbâng-i Muhammedî çeküp cânib-i şimâle cümle hayyâl-ı küh …
EÇS III 91a … ârı ve yüz aded kal‘a neferâtı bunda sâkin olup her şeb iki nevbet mehterhânesi çalınur. Ma‘mûr u mahfûz kal‘adır, zîrâ Celalî …
EÇS VI 176b … ân ve mustahfızânlar bu mahallerde lu‘b u lehve meşgûl olup nevbet beklerler.
DK XII 44 nevbet ḳazana degdi altmış ṭutam ala gönderin ḳoltuḳ ḳıṣdı aruza b …
EÇS VI 161b … su dâ’imâ kapalı durup elli aded neferâtları her gece gelüp nevbet beklerler, zîrâ rûz-ı rûşende bu kal‘anın düşmandan havfi y …