İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

olmasa

76
geçiş
28,2
milyonda
4.142.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7129,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
DK D 0,24
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: olmasa) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cellâddan3310,2812,121,7350,4
birbirlerini31310,1110,001,7336,4
lerzân3249,949,121,7332,3
avretin3269,919,001,7331,8
hatâ3399,748,421,7329,3
gelmez3929,197,181,7224,0
hükmi31129,036,891,7222,8
hâkim43758,185,561,9623,1
eğer111.1728,175,383,2460,9
dağlar36367,114,391,6512,6
tarafından39006,653,891,6110,6
böyle51.8346,423,602,0515,8
kavmi41.7916,133,311,8011,2
halkı31.3356,123,321,568,4
eder54.2495,242,381,818,5
ederler44.5654,821,961,494,9
zîrâ33.5894,751,891,273,5
sultân34.1934,531,671,192,8
kal‘ai37.7333,650,780,730,7
dahi313.1862,890,010,020,0
ammâ315.2292,68-0,19-0,250,1
cümle421.1972,62-0,26-0,390,1
olup317.2812,50-0,38-0,520,2
u317.4342,49-0,39-0,540,2
ve13147.9191,53-1,36-5,6416,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“olmasa” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (76) →
EÇS I 29b … Şâh Fransa kıralı oldu" derler. Hakîkat böyle şeytanatları olmasa Bâyezîd Hân tarafından fermân sâdır olunca Sa‘dî Çelebi'[n] …
EÇS VII 158b … ile yüz kırk aded kûh-ı azîmler halk etmişdir kim bu dağlar olmasa vech-i arza lerzân vâki‘ olurdu demişler.
EÇS X Y255b … "Eğer dünyâyı dağlar kilid gibi birbirine girüp kucaklamış olmasa yeryüzü ber-karâr olmazdı" demişler.
EÇS VII 180a … asfer bu kavm-i Kılmah'dır" [derler]. Bu kavm-i Kalmah dahi olmasa kavm-i Mesköv kâfiri dahi cümle dünyâyı kabza-i tasarrufa a …
EÇS I 33a Hükm-i Sultân olmasa hatâ gelmez cellâddan.
EÇS X Y436b–Y437a … tiha ile mâl-â-mâl oldu. Hakîkatü'l-hâl bu gemilerde Fâtiha olmasa ol gemi bu deryâda bir ân selâmetle şinâverlik edemez. Zîrâ …
DK II 55 … ḳalın oġuz bigleri benüm başuma ḳaḳınç ḳaḫarlar çoban bile olmasa ḳazan kāfiri alımaz-ıdı dirler didi ḳazana ġayret geldi
EÇS I 176b … asruhu duribe Kostantıniyye sene 1058" yazar. Cülûs mahalli olmasa emîni küçük defterdârlar olup yevmiyye birer kantâr gümüş v …
EÇS X Y355b–Y356a … ve niçe yüz medfûn kenzler vardır. İnkırâzu'd-devrân vîrân olmasa gerekdir.
EÇS VI 59a … n Belgrad'a nîm sâ‘at yerdir, görünür. Mâbeynde nehr-i Sava olmasa bir ânlık yerdir. Andan cümle asâkir-i İslâm ile kalkup 5 s …