İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ortaḳ

39
geçiş
14,5
milyonda
7.562.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
10
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası38997,6
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,79
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ortak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳatarlar8812,4513,082,83145,2
ḳatıġlı4311,6113,492,0072,6
uraġutlarnı4411,5713,082,0072,6
ḳatġanlar3311,1913,081,7354,4
ḳatıġlılar3311,1913,081,7354,4
ḳatıġlılardın3311,1913,081,7354,4
ḳatsa3611,0912,081,7346,1
ḳılıġlı43710,759,872,0047,2
taŋrıḳa41599,377,771,9935,2
eger33308,066,301,7120,3
uluġ33987,816,031,7119,2
taŋrı39096,704,841,6714,4
anlar31.3986,104,211,6411,9
içinde74.2735,733,822,4624,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ortaḳ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (39) →
KuT T. 29/12b1 17 kerekmez ortaḳ ḳatġanlarḳa kim abadan ḳılsalar taŋrınıŋ mezgitlerini tanuḳ …
DLT III, 71 Ortaḳ bolup bilişti / Meniŋ tawar satıştı / Biste bile yaraştı / …
KuT T. 32/42b2 … se üḍrer ermez olarḳa üḍürmek arıġ taŋrı hem uluġ andın kim ortaḳ ḳatarlar
KuT T. 30/32a3 94 keçürgil ötegil anı kim yarlıġ bėrlür sen yüz ewürgil ortaḳ ḳatıġlılardın
KuT T. 35/15b1 … miş bolur anıŋ ḳudret[i] birle arıġ ol ol uluġ ol andın kim ortaḳ ḳatarlar
KuT T. 30/98a1–2 … a yarlıġ ıḍtımız saŋa kim uḍġıl ibrahim boḍnıŋa köni ermedi ortaḳ ḳatıġlılardın
KuT T. 26/79b2 … im ortaḳḳatsa aŋa yarlıḳayur anda aḍın kimni tilese kim kim ortaḳ ḳatsa taŋrıḳa çın-oḳ azdı azmaḳ ıraḳ
KuT T. 30/33a2–3 … tti köklerni yerlerni könilikin uluġ yüksek turur andın kim ortaḳ ḳatarlar
KuT T. 31/43a3 32 ortaḳ ḳılġıl anı işim içinde
KuT T. 38/37a3 … kelseler saŋa tapmış ḳunçuylar beyʿet ḳılsalar seniŋ birle ortaḳ ḳatmaḳları üze taŋrıḳa nėerseni yime oġrılıḳ ḳılmaġaylar ve …