İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

pür

159
geçiş
58,9
milyonda
2.078.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
321
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15764,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

AH D 0,33
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: pür) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
silâh1412910,647,853,73126,1
encümeni6610,2211,052,4591,9
ma‘deletin6610,2211,052,4591,9
âfâkı61210,1710,052,4575,3
şehâ579,9510,572,2368,2
etsin6559,847,852,4454,1
hurşîd459,6410,732,0056,3
taksîr459,6410,732,0056,3
nûr71549,526,592,6250,5
türâb71939,356,272,6147,3
eşki399,199,471,7334,5
rimâl51299,156,362,2134,4
rimâli3309,027,731,7226,5
eyleyüp116138,875,253,2358,9
ma‘rifet31388,375,531,6917,2
hakîri53768,264,822,1623,8
deşti32158,044,891,6714,6
âmâde55267,904,332,1320,6
olmuş111.8247,513,683,0635,9
muhammedî34367,373,871,6110,5
guzâtı35837,053,451,578,9
kabri48906,973,251,7910,9
islâm61.4266,953,162,1815,7
vakti37646,733,061,527,5
kubbei41.0826,722,971,749,5
kal‘ayı41.0916,712,961,749,5
allâh38006,682,991,517,2
askeri62.0496,482,642,0611,9
benî31.0106,392,661,466,0
ile6123.7696,382,446,38109,2
olmuşdur51.8506,352,521,859,2
âdem93.7176,252,362,4215,0
gibi104.6056,102,202,4815,0
olup3217.2815,911,974,2240,3
cemî‘i63.6875,681,791,746,4
mezkûr31.8285,631,801,233,2
oldu53.3615,541,661,534,7
hakîr32.3015,321,471,112,3
ki32.4265,251,391,072,1
yine87.3725,121,201,604,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“pür” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (159) →
EÇS IV 217a … e gayrı devâbâtlarından küheylân atları ve develeri sahrâyı pür etmişdi.
EÇS IX Y275a … e huccâc-ı müslimîn suyun döküp bu mâ-i zülâlden tulumların pür edüp yola revâne olunup ol gece Hayber Yahûdîleri huccâc-ı …
EÇS III 17a … / Nâme geldi çün ana buldı vusûl / Gördi ma‘nâsın bulup ol pür usûl / Lîk düşdi kalbine çok ıztırâb / Zâhiren verdi cevâb- …
EÇS V 164b Âfâk[ı] şehâ ma‘deletin nûr pür etsin / Hurşid gibi encümen-i dehre çerâğ ol / Gâh nâfe gib …
EÇS X Y217b … îrâ hırsızları çokdur, müstakîmleri yokdur, hemân ol anbârı pür eden Cenâb-ı Hak'dır, yine Allâh setr ede.
EÇS II 232b Meğâribde meşârıkda pür zeynîdir / Ki târih-i "Ümmü'l-fütûhîn"dir [626] sene (---)
EÇS IX Y192a … önünde bir kumsal yerde beyâz kireç ile mebnî bir merkad-i pür envârıyçün cümle ulemâ-yı Sayda kabr-i Yûnus oldur, derler. …
EÇS IX Y236b–Y237a … doldurup def‘-i atşânlarına sebeb olup hakîr dahi mataramız pür edüp ve mezkûr gümüşlü hışti taşra çekdirdim. Hattâ su kalm …
EÇS VI 125a … yere değdi ve ol ân merdüm-i dîdelerim eşk-i hûn-feşânımla pür oldu. Hemân ol ân içre nehr-i Vak'ın karşu kâfiristân cânib …
EÇS X Y399b … ullâh dağı taşı ve hâmûn-ı kâşî Urbân ve bu kadar ibâdullâh pür edüp saf saf ve mevc mevc alay alay gürûh gürûh enbûh gibi …