İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

töŋül

15
geçiş
5,6
milyonda
16.166.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig14190,3
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,78
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: töŋül) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
asıġ32228,708,251,7328,4
dünya32958,317,841,7226,7

Hemen sağında

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“töŋül” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (15) →
KB 4612 yaḳınlıḳ tilese küḍezgil köŋül / köŋül sınsa kitti yaḳınlıḳ töŋül
DLT I, 74 … ança bardıŋ ay oġul / Erdiŋ munda inç amul / Attın emdi sen töŋül / Ḳıldıŋ erse ḳılmaġu
KB 5135 bamaġıl muŋar sen ḫaḳiḳat köŋül / vefa ḳılġu ermez ḫaḳiḳat töŋül
KB 1220 ḳalı ḳıstaçı bolmasa ol oġul / yawa boldı sen ol oġuldın töŋül
KB 1377 küwezlenme artuḳ kötürme köŋül / ınanç ḳılġu ermez bu dünya töŋül
KB 2011 ḳalı bolsa begler ḫiyanet köŋül / boḍunḳa asıġ bolmaz andın töŋül
KB 2392 bu yirde özüŋni küḍezgil oġul / küḍezgil yoḳ erse özüŋdin töŋül
KB 4274 … z asġı tiler dostḳa birme köŋül / asıġ bulmasa boldı duşman töŋül
KB 2762 uwutluġ kerek hem yime ög köŋül / uwutsuz kişide yıraḳ tur töŋül
KB 1195 … / yanut birdi ay toldı aydı oġul / eşitgil sözümni bu iştin töŋül