İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

taze

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
341
geçiş
126,4
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi339138,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tâze) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ter8012512,469,318,93942,6
cân1511.15411,697,0212,191.197,8
bulup6581910,846,297,96445,6
yiğitleri2114010,487,214,55171,7
buldular166610,337,913,98147,8
buldu131059,906,943,58100,9
cüvân141419,896,623,70102,2
bulurlar12829,867,183,4497,4
pembemisâl7349,267,672,6362,1
cezâyirli7429,237,372,6358,8
bulduk7529,197,062,6355,6
bulur123499,155,093,3661,8
henüz134998,994,693,4759,9
buldum6488,986,952,4346,7
fetâları5318,787,322,2241,6
durur115128,724,413,1646,5
geyerler72418,624,842,5533,7
mürde4298,477,091,9932,0
vücûdı51408,415,142,1726,1
cüvânları4508,396,311,9727,4
huccâc62778,314,422,3425,5
ıssı4928,245,431,9522,5
çürümeyüp378,148,731,7331,8
cezâyir41258,144,981,9420,0
cüvânlar3118,138,081,7328,5
yatırlar41438,084,791,9319,0
saya3398,026,251,7120,3
çıplak3477,995,981,7019,2
nûş87387,923,422,5623,5
hod3697,915,431,6916,8
ü8511.2957,902,907,98196,6
ibâdullâh3727,895,371,6916,6
şerîfi76357,883,452,4020,8
imdâd53647,863,762,0716,9
esbâbı31017,804,881,6714,6
hayvânât31027,794,861,6714,5
hurmâ31047,794,831,6714,4
müslimîn65607,773,412,2217,5
dururlar31197,744,641,6613,6
gulâmları31227,734,601,6613,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (341) →
EÇS VIII 307a … Alî Dede cenblerinde kara mezâristânda bu şühedâların ter ü tâze cesed-i şerîflerin iki aded şehîd olan gulâmlarımın yanları …
EÇS VIII 342a Ammâ bunlar dahi cümle Urûmca kelimât ederler. Lâkin tâze yiğitleri cümle Cezâyirli esvâbı geyüp başlarına fes ve ark …
EÇS VIII 307a … şühedâlar esbâblarıyla defn olunmuş bulunup vücûdları ter ü tâze pembe-misâl olup kurşum yaraları yerlerinden la‘l-gûn kanla …
EÇS X Y122b … rdüler. Vecâ‘ı teskîn olup herîf mesmûm olmadan halâs bulup tâze cân buldu.
EÇS X Y130a … âze ederler kim sadâ-yı hoş-elhânları istimâ‘ eden uşşâkâna tâze cân verir.
EÇS VII 166b … p secde-i şükr edince musîbet-i Bahr-i Harez'i ferâmûş edüp tâze cân buldum. Bu nehirden cümle keştîbânlar ve ehl-i sefer tü …
EÇS IX Y374a … havuzları vardır, leb-ber-leb olup cümle ibâdullâh nûş edüp tâze cân bulurlar.
EÇS VI 182a … u Topraklık varoşu sedd-i İskender olup kal‘a-i Kanije gûyâ tâze cân buldu.
EÇS IX Y198a–Y198b … c ve mağmûm olan kimesnelerin üstlerinden nühûset ref‘ olup tâze cân bulurlar. Bu hâl üzre üç gün üç gece niçe bin âdem bund …
EÇS VII 141b … me pençe-i âfitâb mehtâb gulâmları sîm-beden ve nâzük ter ü tâze kulak şahmesi gibi yumuşak ve nerm ü râm ve nâzük-endâm gul …