İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tegmez

13
geçiş
4,8
milyonda
17.939.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig11149,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
KB D 0,68

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tegmez) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tegmez” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
KB 2233 uluġluḳ uzun yir kişi ḳoḍḳısı / beḍüklükke tegmez boḍun ḳatḳısı
KB 713 tuta bilse devlet tezümez turur / ḳalı tezse tegmez yana terk kezig
KB 2029 saḳ erse begi ilke tegmez elig / ḳalı tegse yetrür uḳuş ög bilig
KuT T. 38/71b3 11 tegmez bir teggüçi meger taŋrı yarlıġı birle hem tapsa taŋrıḳa kön …
KB 6431 bulunmış bu öḍ kün yawa ḳılmadın / tapuġ ḳılġu tegmez munıŋda aḍın
KB 2382 yaġı körse alp er ḳöpirtür izig / bu ḳarşur aḍınlarḳa tegmez kezig
KB 6268 ölür özke tegmez meger eḍgü at / bu atın tirig tutsu erklig bayat
KB 1016 aġın bolsa yalŋuḳ bilir hem bilig / tuŋu bolsa tegmez biligke elig
KB 4440 bütün çın bolurlar ḳatı yoḳ büki / kişilerke tegmez bularnıŋ yüki
KB 3322 kişi öz tilekin yorısa yoluġ / aŋar tegmez emgek ay bilgi uluġ