İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tilek

106
geçiş
39,3
milyonda
3.081.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
18
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
TT I-X1392,5
Kutadgu Bilig1051.427,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

TT D 0,00
KB D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tilek) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
arzu319412,3110,045,56382,0
bulġuḳa5710,5011,152,2472,3
buldı63910,418,942,4463,4
tilemiş51810,379,792,2359,4
bulsa77910,288,142,6465,7
arzusın4510,2111,312,0059,5
tilegil4510,2111,312,0059,5
birge53410,198,872,2352,3
bulmaz53410,198,872,2352,3
tiriglik81839,837,122,8163,5
birsü4499,728,021,9936,9
tileme3169,659,221,7333,0
bulmış3499,317,611,7225,9
bayat62119,286,502,4242,4
tilese62129,276,492,4242,3
tapuġ51609,276,642,2136,3
ḳolsa3559,257,441,7225,1
törütti3609,217,311,7224,6
tiler3689,147,131,7223,9
yir52149,006,222,2133,4
bulur73498,986,002,6044,6
bolu3938,956,681,7222,0
birdi52268,956,142,2032,8
er126978,945,783,4072,9
keldi31508,585,991,7019,1
dünya42958,355,431,9522,4
ögdülmiş32158,265,471,6916,9
beg32518,115,251,6916,0
ilig56047,854,722,1523,2
kör45967,544,421,9116,9
köŋül34347,514,461,6512,8
kişi69927,484,272,3224,2
eḍgü36876,953,801,6110,2
içre35.3244,180,840,770,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tilek” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (106) →
KB 1400 künüŋni keçürdüŋ tilek arzuḳa / tiriglik tükedi ökünç ol yoḍuġ
KB 5190 erej ḳoḍ tilek arzu meŋü tile / bu meŋü erej ḳolsa emgek bile
KB 1801 bayattın kerek barça işke yülek / anın bulsa ötrü kişi öz tilek
KB 3702 tilek birle maŋsa kişi arzulap / arıp yolda ḳalmaz tilekin ulap
KB 1045 … ILḲIN DEVLET İRSELLİKİN AYUR / / tükel buldı ay toldı arzu tilek / ḳıwı ḳut ḳarıp yıḳtı arḳa yülek
KB 4089 taḳı yaḳşı aymış sınap bilmiş er / tapuġ birle ḳopmış tilek bulmış er
KB 593 eşitti bu söz kör sewindi ilig / tilek teg bululdı sınadı erig
KB 1617 tilese bulur barça arzu kişi / tilek teg kişi bulmaz eḍgü başı
KB 3325 tilek birle maŋsa yıraḳ yir yaḳın / ḳaçan körse yüzin bulur can i …
KB 4802 ḳoḍu birgü dünya tilek arzusın / anın bulsa ‘uḳbi orun eḍgüsin