İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tirilgü

13
geçiş
4,8
milyonda
17.946.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig12163,1
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,68
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tirilgü) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
birür44811,0711,082,0053,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tirilgü” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
KB 4456 … BİRLE ḲATILMAḲNI AYUR / / taḳı bir ḳutusı bu uzlar turur / tirilgü tilep özke uzluḳ ḳılur
KB 5189 ani ḳıl tutaşı tirilgü orun / bu ajun neŋin ḳoḍ artar yüz urun
KB 5457 negü teg tirilgü bu künde naru / çöküp bardı egnim ḳopumaz örü
AH 361–364 … ġda bir ‘ayb bolur bu bir ‘aybdın ötrü başın kesgüçi ajunda tirilgü kişisiz ḳalur
KB 23 uçuġlı yorıġlı tınıġlı neçe / tirilgü seniŋdin bulup bir içe
KB 3191 tiledi törütti ḳamuġ teprerig / tirilgü birür yim tutar ol tirig
KB 4163 er at birle şeksiz ḳatılġu kerek / olarḳa yaraşı tirilgü kerek
KB 1393 tarıġlaġ erür dünya ilig ḳutı / tarısa orar er tirilgü otı
KB 4455 ayu birdim emdi saŋa belgülüg / negü teg tirilgü alınġu ülüg
KB 3718 törütti ḳalın boḍ bu sansız tirig / tirilgü birür ḳoḍmaz açın birig