İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

trs

16
geçiş
5,9
milyonda
15.373.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek122.603,6
Uigurica I-IV4633,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,61
U D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: trs) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tetrü52012,1512,362,2477,3
ayıġ37710,059,681,7334,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“trs” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (16) →
Sek (IId) erti trs tetrü törüsin ḳutzunlar erti tŋrim tip tŋri tŋrisi burḫan ö …
Sek (Ia) trs ttrü törüke tar yolḳa kirmişke sanur ertiŋü trs tetrü
Sek (IIc) bo muntaġ trs --- biliglig ayıġ ḳılınçlıġ tınlġlarḳa köni oruḳ
Sek (Ia) trs ttrü törüke tar yolḳa kirmişke sanur ertiŋü trs tetrü
U II, T. II Y 42.-19–27 … öni saġınç turġurmatım erser evke üz boz köŋül tutdum erser trs körüm örtdüm erser bu on krmabut sıdım erser on türlüg aġ[ı …
Sek (IIc) ötrü trs tetrü törüçi bikteçi yultuzçı körümçi tapa barırlar ötrü ol …
Sek (Ia) [ ] ḳutsuz ḳovı trs biliglig tınlġla[ ]ün köni yol
Sek (IIc) inçe biliŋ birök ḳayu tınlġ biligsiz ayıġ ḳılınçlıġ erip trs
Sek (Ib) ayıġ ḳılınçlġ iş işleser ötrü ḳamaġ ayıġ ḳılınç- -lġ şamnu trs
Sek (Ib) ḳodup trs tetrü yaŋluḳ törüg tutarlar tükel törlüg