İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tüze

24
geçiş
8,9
milyonda
11.220.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig23312,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ShoR D 0,00
KB D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tüze) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
til31289,348,361,7328,9
ḳıl31928,837,781,7226,5
köŋül34347,756,601,7121,6

Hemen sağında

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tüze” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (24) →
KB 410 bu yaŋlıġ beg erdi bu bilgi üze / tirildi yorıdı ḳılınçın tüze
KB 51 ‘atik erdi aşnu ḳamuġda oza / bayatḳa bütügli köŋül til tüze
KB 5966 men aşnu barayın seniŋdin oza / sen aḳru uḍu kel ay ḳılḳı tüze
KB 4716 ḳanı ol peri ḳuş bu yalŋuḳ üze / uluġluḳ ḳılıġlı ḳılınçı tüze
ShoR 2.2.1 /18–36 … ü] özleri : öz saqınçın ol kişilerke barıp tegip et’özlerin tüze swyyp sıqap : olarnı emgektin tartġalı qut qolunup : olarnı …
KB 4602 yir erken aşıġ türtme tirki üze / kişi körki buzma ḳılınçıŋ tüze
KB 5820 küḍezsü iḍim tutsu köŋlüm tüze / ne ḳılḳım ḳılınçım könilik üze
KB 4056 elig ḳawşuru tut aḍaḳıŋ tüze / bu oŋ elgiŋ urġıl sol elġiŋ üze
KB 4622 isig artsa terkin soġıḳ iç üze / soġıḳ artar erse isigin tüze
KB 2586 sü başçı tüze tursa yortuġ ḳurın / iriglerni yıġsa yetürse soŋın