İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ulaş

15
geçiş
5,6
milyonda
16.174.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi62,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,33
DK D 0,52
EÇS D 0,43

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ulaş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
salur41512,0912,552,0062,9
oğlı715310,4210,012,6483,9
ḳazan42369,038,571,9939,8
ve5147.9190,15-0,40-0,710,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ulaş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (15) →
EÇS III 73a–73b Kasaba-i Ulaş: Sivas hâkinde Türkmân ağası ulus göçümü zamân bunda sâkin …
KB 4354 ḳatılġıl bularnıŋ bile eḍgüleş / ḳutaḍġay saŋa iki ajun ulaş
EÇS IX Y152a … Kusun ve Tarsûs şimâlinde Bulgar(?) yaylası dibinde kazâ-i Ulaş ve Tarsûs garbında kazâ-i Gökcelü ve Tırmır kal‘ası bu kazâ …
DK II 4 … ḳalın oġuz biglerine ṣaġraḳ sürüp içerlerler-idi içüp içüp ulaş oġlı salur
EÇS IV 192a Menzil-i kasaba-i Ulaş: Türkman ağaları tahtı olup câmi‘ ve hân, dekâkînleri olduğ …
DK IV 4 … ayaġ-ıla ḳalın oġuz biglerine gezdürürler-idi her birinden ulaş oġlı salur ḳazan içmiş-idi çırġap çırġap çadır otaḳ baġışla …
DK IV 2 ḫanum hey bir gün ulaş oġlı ḳazan big yirinden ṭurmış-ıdı ḳara yirüŋ üzerine otaḫl …
EÇS III 1b … saba-i Aşdı ve kasaba-i Gürün ve kal‘a-i Darende ve kal‘a-i Ulaş.
KB 6173 du‘ada unıtma mini ay ḳadaş / meniŋde kiḍin sen kelir sen ulaş
DK VIII 65 ḫan ḳırış güni öŋdin depen alpumuz ulaş oġlı salur ḳazan aṭam adın ṣorar olsaŋ ḳaba aġaç anam adın …