İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

vay

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
70
geçiş
25,9
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı11339,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5823,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
DK D 0,10
EÇS D 0,70

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: vay) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hâline62011,0910,502,4577,4
duvağum4310,8112,652,0067,9
iyesi4610,7511,652,0060,2
umudı4710,7311,432,0058,3
karnım41210,6410,652,0052,6
babacığım3210,4212,821,7350,9
cânımdan3210,4212,821,7350,9
alnum3310,4012,231,7350,9
hay1017510,398,113,1593,2
manyalı3610,3411,231,7342,6
yigidüm32310,059,301,7333,1
zarnata32310,059,301,7333,1
meded61289,967,822,4453,4
başum3429,788,431,7329,3
gel51749,397,112,2239,6
oğul52708,916,482,2135,2
kimi127838,856,213,4280,0
al42378,746,351,9827,4
feryâd54738,245,672,1929,6
bire45837,655,051,9420,3
der36137,174,561,6613,2
dedi37846,854,201,6411,8
ana31.1036,393,711,609,9
deyü146.0076,243,493,4142,5
iki39.4173,370,620,600,5
edüp523.9572,770,010,010,0
ve10147.9191,15-1,62-6,5519,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (70) →
EÇS I 87a … h içinde bulunup etdi pesend / Âh edüp Manyalı dedi târîhin vay Zarnata. / Sene 1081
EÇS VI 111a–111b "Hay meded vay meded bire Türk askeri bu kayıklarla kal‘aya yürüyüş eder" …
EÇS X Y420a … herîf kalkup reftâr güftâr edüp semâ‘ ederken "Vay karnım, vay karnım" diyerek melik yanına gelüp,
EÇS VI 9a vay
DK III 95 yırtdı vay al duvaġum iyesi vay alnum başum umudı vay şah yigidüm vay şahbaz yigidüm ṭoyınça yüzine baḳmaduġum ḫa …
EÇS II 337a–337b … rinin camedânında kirli esbâb görse vây aşçıbaşının haline! Vây eli, kolu ve tırnakları kirli aşçının hâli ve ahvâline kim …
EÇS VI 74a "Hay meded vay ey vay kitâbımızda yazdığı üzre Osmânoğullarından Sarı Grando Süle …
EÇS V 80b … âda ale't-tertîb dizüp cümlesin uryân edüp kimi hay ve kimi vay ve kimi kelime-i şahâdet getirüp, kimi "Vay anacığım", kimi …
EÇS I 115a "Vay gözüm çıkdı" deyü feryâda başladı. Biz dahi,
EÇS I 13a … u va mavra matyamu va psiçemu va psihulemu" ya‘nî "Vay oğul vay cânımdan sevgülüm vay iki gözlerim vay (---)" deyü feryâdla …