İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

vezir

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
565
geçiş
209,4
milyonda
2
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig21285,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi544222,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,20
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: vezîr) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
devletli455811,218,866,69514,0
koca3760710,015,195,92196,5
köpürlü222289,835,854,61137,3
fermânı222739,755,594,59129,2
sokollu16799,676,923,97125,2
fâzıl151159,506,283,82103,1
mevlevî11579,186,853,2984,9
köpürlüzâde11689,156,593,2880,6
paşa1489.4788,923,2210,86402,3
paşa’yı144548,814,203,5455,5
ahmed342.4918,513,035,1283,6
mehemmed383.0458,432,905,3487,4
bedesti93058,414,142,8334,9
şeremet6278,387,052,4348,2
mîri104538,333,722,9233,3
mîrân6558,316,032,4139,0
tuğlu6588,305,952,4138,3
asrında148978,293,223,3437,7
mustafâ149218,273,183,3337,0
kapudan117238,133,182,9529,1
ikinci72888,073,862,4624,6
begke5458,076,052,2032,7
sefer84278,053,482,5824,2
âkıl5588,045,692,1930,0
mu‘azzam84867,963,302,5422,3
ibn171.6747,962,603,4433,0
mahmûd73647,953,522,4221,5
serdârı119287,922,822,8524,3
ibrâhîm141.3387,912,643,1427,9
kara151.5327,872,553,2128,2
bugados427,8510,222,0051,1
ḳaşıġ447,859,222,0051,1
eyitdi63287,783,452,2317,9
gelmemişdir4377,776,011,9725,9
kal‘asın86507,752,882,4418,2
abaza63957,683,182,1815,9
gâzî111.2457,642,402,6918,8
koldan41197,584,331,9016,5
eydür64807,562,902,1213,8
ban41427,534,071,8815,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (565) →
EÇS X Y450b Ve Cânpûlâdzâde Hüseyin ve nesîbeyn Vezîr Hüseyin Paşa: vâlidesi tarafından âl-i Osmân'dır kim Sultân …
EÇS VI 45b Hemân vezîr ağlayup eydir: "Pederim Mehemmed Paşa öldü bu kadar ağlamad …
EÇS VIII 326a … ne "Kandiye'nin fetihnâmeleri tahrîr olunsun" deyü fermân-ı vezîr bir bir(?) olunmuşdur.
EÇS V 5b Hemân vezîr eyitdi: "Paşan mühr ile Girid'e gitmeden mahzûz mudur?" ded …
EÇS II 335b–336a … ynarken piyâde yerine şâhı verüp atı fil gibi oynardı. Şahı vezîr yerine verüp "ben sağ olayım" derdi. Bu dahi lâtîfe gûne bi …
EÇS V 28a … Mantıkî derler anın vüzerâlarından Ahpolı, ya‘nî Kuş sevici vezîr binâsıdır. Ahpolı'dan galat Ahyolu derler.
EÇS I 51b … nâmecisi ve alaybeğleri ve çeribaşıları vardır ve hâlâ yedi vezîr ve kırk bin asker muhâfazasına me’mûrdur.
EÇS VII 144b Mâdde-i sânî budur kim: Köpürlüzâde Fâzıl Vezîr Ahmed Paşa sene 1073 târîhinde Uyvar seferine müteveccih ol …
EÇS X Y322a … Billâh'ın vezîri emîrü'l-cüyûş Ebünnecm Bedrü'l-Cemâlî nâm vezîr binâ etdi. Ammâ yine el-Mustansır vüzerâlarından Hamdân oğl …
EÇS I 16a Ve bu Yedikulle başka bir kal‘a-i Kanator Vezîr binâsıdır, kapusu cânib-i şimâle mekşûf iki kat hadîd bâb-ı …