İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zalim

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
111
geçiş
41,1
milyonda
4
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası5131,3
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10040,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,39
DK D 0,17
EÇS D 0,81

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: zâlim) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
haccâcı212512,3011,324,58315,3
boḍunlarnı359,7310,831,7341,4
zübeyr4479,708,011,9936,8
zübeyr’i3109,679,831,7335,9
gaddâr3149,629,351,7333,6
ḳardaş3289,478,351,7329,1
cebbâr3379,387,941,7327,3
zulm3619,167,221,7224,2
mėni3639,147,181,7224,0
bre62409,136,252,4240,3
yûsuf116608,875,663,2565,1
o52668,765,842,2030,7
lâkin81.4937,354,032,6529,7
benim36537,013,801,6110,3
ben36776,963,751,6010,1
şâh49866,903,621,8412,8
hâkimi38816,633,371,568,6
alî61.8996,613,262,1916,4
şehîd39076,593,331,568,5
taŋrı39096,593,331,568,4
meğer39566,533,251,558,2
su41.3676,473,151,7810,4
ana31.1036,343,051,527,4
cân31.1546,282,981,517,2
olmağile31.1666,272,971,517,1
ki52.4266,012,651,8810,0
kal‘anın31.4895,942,611,455,9
gâyet73.8515,862,472,1712,5
şehrin31.5875,862,521,435,5
ola31.5885,852,521,435,5
şehir31.6515,802,471,425,3
böyle31.8345,662,311,384,8
târîhinde32.3875,301,931,283,6
ahmed32.4915,241,871,263,4
âli32.5875,191,821,243,3
hazreti65.9455,021,621,655,4
ammâ1415.2294,901,482,4010,9
kal‘ai67.7334,651,241,413,4
hemân33.8654,631,241,001,7
derler34.1234,541,140,951,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (111) →
EÇS VIII 299b ‘Kandiye kal‘asın bu zâlim askerlere verme’ deyü ricâ etdikde ricâsı kabûl oldu. Bu cî …
EÇS VIII 383a … den Na‘tî Çelebi pâk-zebân ve kasîde-perdâz çelebidir, ammâ zâlim gâyet gaddâr heccâvdır. Selîkası hicv tarafına düşüp gâyet …
KuT T. 29/14a1 … ı içinde beraber bolmazlar taŋrı üskinde ol taŋrı köndürmes zalim boḍunlarnı
EÇS VI 44a … eniçeri ocağından mu‘âmele ile karz akçe dahi aldım. Ve ben zâlim değilim ki mutasarrıf olduğum mansıblarda zulm edüp mâl alu …
EÇS VIII 244a … p berren ve bahren gelüp böyle bir nâzenîn şehir bir kadı-i zâlim sebebiyle küffâr harâb [u] yebâb edüp bu kadar esîr mâl-ı g …
EÇS II 360b–361b … p içer ve bir kana on bin guruş alır, etdiği zulmü Haccâc-ı Zâlim Yûsuf etmez. Benim peder-i azîzim, anın ipiyle kuyuya inen …
EÇS VIII 196a … -endâz sekbânlar kazâ kazâ vilâyet-i Kırım'a gidüp Haccâc-ı zâlim Yûsuf gibi cezîre-i Kırım'a talava vurmağa başladılar. Hakî …
EÇS IV 324a … Bâğçesi dağı güzel ey zâlim / İşittim ki rakîb ölküpdür ol zâlim / Dahi hûb[b] dahi güzel ey cânım
EÇS II 279a–279b … arşu kenarda bir söğüt dalına sarılup atdan ayrıldım. Meğer zâlim su gâyet darplı ve iri iri taşlı yerden cereyân edermiş. Gü …
EÇS IV 363a … du ve yüz yigirmi nefer evlâdları kaldı. Bir kaçın Haccâc-ı Zâlim Yûsuf şehîd etdi. Hazret-i Enes Hazret'den iki yüz on hadîs …